تبلیغات
پروژه های دانشجویی

زلزله

چهارشنبه 26 خرداد 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  زلزله شامل 22 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   زلزله می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

چکیده

در این مقاله سعی شده است تا علاوه بر آشنایی دانش آموزان با پدیده ی زلزله و علت و اثرات آن با مهمترین نکات پیشگیری قبل از وقوع ، حفظ ایمنی هنگام وقوع و امداد رسانی پس از وقوع زلزله آشنا شوند. نکات آورده شده تنها منحصر به محیط آموزشی نیستند و دانش آموز با فراگیری آن ها می تواند آموخته های خود را در هر مکان دیگری تعمیم دهد. برای آموزش نکات و تمرینات ، مطالب به زبان ساده و با روش های عملی آسان انتخاب شده اند و دانش آموز می تواند آموخته های خود را در اختیار سایر افراد خانواده قرار دهد و یا شخصاً آن ها را آموزش دهد. اقدامات ایمن سازی را با همکاری آن ها انجام دهد و به اتفاق آن ها تمرینات را به طور دسته جمعی در منزل تکرار کند.

مطالب بخش های مختلف همگی پیرامون موضوع واحد کسب آمادگی در برابر زلزله است و این موضوع در سه مرحله ایمن سازی و تجهیز محیط ، عکس العمل مناسب هنگام وقوع زلزله و امداد رسانی بعد از زلزله بیان شده است.

مقدمه

در کشورهایی که به علت وضعیت لرزه خیزی خود مستعد وقوع زلزله هستند مراکز آموزشی از اماکن مهمی محسوب می شوند که به علت تراکم یکی از آسیب پذیرترین گروه های سنی جامعه ، در معرض آسیب های جدی ، با میزان مجروحین و تلفات زیاد قرار می گیرند. به علاوه احتمال بسیاری وجود دارد که دانش آموزانی که هم اکنون در مناطق زلزله خیز زندگی می کنند در طول زندگی خود یک زلزله شدید را تجربه کنند. این افراد در صورتی خواهند توانست رفتار مناسب از خود نشان دهند که از قبل تحت پوشش آموزش های لازم قرار گرفته باشند. در واقع همان گونه که در دهه کاهش سوانح طبیعی از سوی مجامع بین المللی عنوان گردیده است ، افراد جامعه مانند دولت ها ، باید در جهت حفظ ایمنی خود در برابر پدیده ها آگاه شوند و بکوشند. آگاه سازی در این راستا ، در سنین کودکی و نوجوانی که عادات و باورها در فرد شکل می گیرند بیشترین بازده را در بر خواهد داشت. زیرا همان گونه که هدف تمام آموزش هایی که در این مقاطع سنی خصوصاً از طریق نظام آموزش رسمی ارائه می گردد آشنا ساختن فرد با محیط اطراف (طبیعت و زیستگاه مصنوع دست بشر) و تعامل صحیح با آن هاست ، می توان به دانش آموزان آموخت به همان ترتیب که از مواهب بی شمار طبیعت بهره مند می شوند در مقابل پدیده های خطرآفرین آن بیندیشند و راه های مقابله با آن را بیاموزند.

زلزله چیست؟

بر اساس نظریه ای به نام « تکتونیک صفحه ای » بخش جامد پوسته ی زمین ، از چند قطعه یا صفحه تشکیل شده است. هر کدام از این قطعات بین ۶۰ تا ۱۰۰ کیلومتر ضخامت دارند و مانند توده های یخ بر روی مواد مذاب لایه های درونی زمین حرکت می کنند. برخورد دو صفحه به یکدیگر ، دلیل اصلی وقوع زلزله است. در محل برخورد صفحات ، زمین هیچ وقت آرامش ندارد.

این صفحات در واقع هیچ یک کناره های صاف و صیقلی ندارند. به همین علت نمی توانند بدون اصطکاک از کنار یکدیگر بلغزند و رد شوند. آن ها در کناره های خود ، لبه ها ، تیغه ها ، شکاف ها و پیش آمدگی های عظیمی دارند که به هنگام جابه جایی مثل دندانه های زیپ در هم جفت می شوند ، به این ترتیب هر چند که صفحات به حرکت ادامه می دهند ، کناره های آن ها ساکن می ماند ، زیرا نمی تواند موقعیت خود را تغییر دهد. این روند در طول زمان فشار زیادی را به صفحات وارد می کند و بالاخره روزی می رسد که کناره های صفحه ها دیگر نمی توانند در برابر این فشارهای روزافزون تاب بیاورند. به این ترتیب لبه ها و تیغه های در هم قفل شده می شکند و کناره های صفحه ها ـ دقیقاً با حالت رها شدن یک فنر تحت فشار ـ با تکانی شدید عقب ماندگی حرکت خود را از صفحه ی کامل جبران می کنند. در این حالت زلزله به وجود می آید (بیضایی ، ۱۳۷۴ ، ص ۱۴).

پیش لرزه و پس لرزه

قبل از وقوع یک زلزله بزرگ ، غالباً زمین لرزه های کوچکی که حکایت از فعال شدن منطقه می کند در محل حادث می شود که تا حدودی انرژی های ذخیره شده را رها می سازد. مجموعه این زلزله ها را پیش لرزه می نامند.

البته لازمه وقوع هر زلزله بزرگ وجود پیش لرزه نمی باشد. چه بسا زلزله هایی بسیار شدید که بدون پیش لرزه به وقوع پیوسته اند (مانند زلزله سال ۱۳۵۷ طبس). همچنین زمین لرزه های بزرگ معمولاً با یک لرزه تمام نمی شوند و دامنه لرزه ها به تدریج کاهش یافته و اغلب تعداد تکان های بعدی با شدت کمتر و در فاصله زمانی مختلف (از چند دقیقه تا چند ماه) رخ می دهد. شدیدترین تکان ، لرزه اصلی و تکان های بعدی پس لرزه نامیده می شوند. مثال روشن برای پیش لرزه و پس لرزه در مورد زلزله های ایران ، زلزله دشت بیاض خراسان در سال ۱۳۴۷ می باشد که حدود ۵/۱۳ ساعت قبل از وقوع آن ، پیش لرزه خفیفی در منطقه روی داد و پس لرزه ای نیز در ۱۰ شهریور به فاصله زمانی تقریباً ۲۰ ساعت بعد از وقوع زلزله مخرب اصلی به وقوع پیوست. در اثر این پس زلزله ، شهر فردوس که طی زلزله اصلی آسیب دیده بود ، به کلی ویران شد (سعیدی رضوانی ، ۱۳۷۷ ، ص ۱۶).

لرزه نگار چیست؟

امروزه در بسیاری از مناطق زلزله خیز جهان ، دستگاه هایی به نام « لرزه نگار » استقرار یافته است. این دستگاه های پیچیده ، حرکات ناشی از امواج زلزله را ثبت می کنند. لرزه نگار از یک جرم سنگین ، مثلاً از گلوله ای فولادی تشکیل شده است که به کمک یک فنر یا سیم نازک به پایه ای که روی سطح زمین قرار دارد ، آویزان است. در قسمت تحتانی این گلوله ی آهنی ، قلمی نصب شده که با یک استوانه دوّار در تماس است. وقتی که زمین در اثر زلزله ای ـ حتی خیلی خفیف ـ بلرزد ، نوار کاغذی نیز با این حرکت تکان می خورد و این در حالی است که گلوله ی فولادی بنابر قانون ماند یا اینرسی ، هنوز در جای خود ثابت است. حرکت کاغذ در تماس با قلم متصل به گلوله ، نموداری منحنی را رسم می کند. این نمودار که بر کاغذ استوانه ی دوّار ثبت می شود ، « لرزه نگاشت » نام دارد (بیضایی ، ۱۳۷۴ ، ص ۱۱).

جهت دانلود متن کامل مقاله  زلزله کلیک نمایید

   


دیرینه شناسی (ماکروفسیل)

یکشنبه 9 خرداد 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله دیرینه شناسی (ماکروفسیل) شامل 29 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد دیرینه شناسی (ماکروفسیل) می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

پیش گفتار

کره زمین را به دلایل زیادی مطالعه و بررسی می کنیم ، مثلا به منظور یافتن آب تا آبی برای نوشیدن و سایر مصارف داشته باشیم ، یا نفت تا سوخت خودروها و گرمای منازلمان را تامین کنیم و یا تلاش می کنیم جاهایی که در آن امکان زلزله ، زمین لغزش و سیل را دارد خوب بشناسیم . از طرفی زمین دائما در حال تغیبر است و سطح آن ثابت و بدون تغییر نمی ماند ، به عنوان مثال سنگهایی که در قله کوهها وجود دارند ممکن است زمانی در قعر دریاها بوده باشند . در هر حال برای شناخت دنیایی که در آن زندگی  می کنیم بایستی به بعد زمان نیز توجه داشته باشیم تا بتوانیم تاریخچه زمین را مطالعه کنیم و برای بررسی و مطالعه بخشی از تاریخ زمین به ناچار باید به سوی فسیلها رفت که حیات گذشته را در خود دارند .

وقتی درباره حوادث تاریخی و اسناد به جای مانده از آنها ( همچون جنگ جهانی اول ) صحبت می کنیم ، زمان آن به سال ، قرن و یا دهها قرن اندازه گیری می شود، اما زمانی که بحث تاریخ زمین به میان می آید ، زمان آن به میلیون و میلیارد سال اندازه گرفته می شود . زمان بخشی از زندگی روزمره ما است که اثر آن را با رویدادهایی که در آن گذشته و با استفاده از تقویم حفظ می کنیم . تقویم اختراع حیرت آوری که اساس آن حرکات کره زمین در فضا است و یک چرخش آن حول محور خودش « یک شبانه روز » و یک دور گردش آن حول خورشید « یک سال » می شود . اما آن دسته از مردم که تاریخ زمین را مطالعه کنند نیز از یک نوع تقویم استفاده می نمایند که به آن « مقیاس زمانی زمین شناسی » گویند . پایه و اساس چنین مقیاسی فسلها هستند . این تقویم یعنی مقیاس زمانی زمین شناسی با سایر تقویم هایی که با آنها آشنایی داریم متفاوت است و می توان آن را به کتابی تشبیه نمود که سنگها و فسیلها موجود در آن و رقمهای آن کتاب می باشند . برخی از صفحات این کتاب گم شده اند و یا ورقهای آن برگشته اند و از اینرو قابل خواندن نیستند و یا صفحاتی وجود دارند که هنوز شماره نخورده اند . این زمین شناس و خصوصا فسیل شناس است که به ما کمک می کند و ابزار لازم را در اختیارمان می گذارد تا توانایی خواندن کتاب تاریخ زمین را داشته باشیم . بنابراین برای درک هر چه بهتر از تاریخ زمین ناچار به آشنایی با فسیلها هستیم تا متوجه شویم چه هستند ؟ چگونه تشکیل شده اند ؟ و بتوانیم به سئوالاتی از این دست پاسخ گوییم .

درمجموعه حاضر سعی شده است بطور خلاصه فسیل و علم فسیل شناسی مورد بحث قرار گیرد تا علاقمندان بتوانند جواب پرسشهای خود را در این خصوص بیابند .

مقدمه

به راستی فسیل چیست و چگونه بوجود آمده است؟ لئوناردو داوینچی دانشمند و هنرمند مشهور ایتالیایی در حدود پانصد سال قبل ( ۱۵۰۰ پس از میلاد ) به نحو زیبایی ذهن خوانندگان را به تفکر در مورد پیدایش فسیلها سوق داد و بدین ترتیب نظریات و خرافه های رایج در زمان خود را رد کرد . وی می گوید : “ در کوههای پارما و پیاسنزا ، صدفها و مرجانهای مرده فراوانی یافت می شوند که هنوز حالت چسبیده به سنگها را حفظ نموده اند . اگر بگویید که این صدفها خود بخود بوجود آمده اند و یا بوسیله طبیعت ایجاد نشده اند ، چنین عقیده ای برای یک مغز هوشیار و متفکر منطقی نیست ( چرا که سالهای رشد آنها از روی خود صدفها قابل محاسبه است ) . این صدفها بدون غذا نمی توانستند رشد کنند و از طرفی بدون اینکه حرکتی داشته باشند توانایی دستیابی به غذا را نیز نداشتند ( پس چگونه رشد کردند ؟ ) اگر فرض براین باشد که اینها به کوه چسبیده بودند پس توانایی حرکت نداشتند و اگر اینطور عنوان کنید که طوفان و سیل باعث شد که آنها به صدها کیلومتر دور تراز دریا حمل شوند این نیز نمی توانسته اتفاق افتاده باشد مگر زمانی که سیلاب بوسیله باران ایجاد شود و باران بطور طبیعی به رودخانه ها راه یافته و روانه دریا گردد و همه مواد موجود در خود را به دریا حمل نمایید. بنابراین نمی توانسته این اعضای مرده را از ساحل دریا به سمت کوهها روانه سازد ، و اگر عقیده براین باشد که آب حاصل از سیلاب پس از مدتی کوهها را در برگرفته و به زیر خود برده باشد ، باید دانست که حرکت آب دریا در خلاف جهت رودخانه ها آنقدر به آرامی صورت می گیرد که هیچ چیز سنگینی را نمی تواند جابجا کند و حرکت دهد . ”در واقع ابراز عقیده در لوای چنین روشی ، بررسی حالات مختلف دیدگاه هایی بوده است که تا آن زمان در مورد فسیل بیان شده بود . بهرحال در طول تاریخ دانشمندان نظرات متفاوتی را در مورد فسیل با توجه به اعتقادات و یافته های زمان خود بیان داشته اند که مجموع این نظریات تاریخچه علم فسیل شناسی را تشکیل می دهد و بدیهی است برای درک هر چه بهتر این علم بایستی تاریخچه آن را مطالعه نمود . لذا در ادامه ابتدا به تاریخچه فسیل شناسی و سپس به فسیل و علم فسیل شناسی می پردازیم .

تاریخچه فسیل شناسی

وقتی اسکلت یک دایناسور را در موزه می بینیم به راحتی آن را متعلق به نوعی از موجودات از بین رفته می دانیم . شاید تصور غلطی که در بین بسیاری از مردم رواج دارد از همین جا شکل گرفته باشد که فسیل را استخوانهای پوسیده زیر خاک و یا مجموعه ای از استخوانها که مدل یک دایناسور قدیمی را می سازد و در موزه نگهداری می شود ، می دانند . اما باید توجه نمود با همه جذابیتی که دایناسورها دارند ، آنها فقط بخش بسیار کوچکی از میلیونها گونه فسیل را تشکیل می دهند که در گذشته در قید حیات بوده اند . مدتهاست این تعریف که فسیل ها بقایای موجودات منقرض شده اند در ذهن ما جا افتاده و تصوری غیر از آن برای ما سخت است . ا قرنها پیش چنین تعبیری سریعا به ذهن نمی آمد ، مثلاٌ یونانیان باستان استخوانهای بزرگ ماموتها را بقایای غولهای افسانه ای می دانستند و با دیدن و پیدا کردن صدفهای دریایی که صدها متر بالاتر از سطح دریا و یا کیلومترها دور از دریا بودند دچار شگفتی می شدند و این سوال در ذهن آنها شکل می گرفت که آیا زمانی دریا آن سرزمین را پوشانده و یا این موجودات در داخل سنگها بلور رشد کرده بودند ؟

در قرن ششم قبل از میلاد گزنفن صدفهای دریایی را بالای صخره ای در جزیره مالت دید و عقیده خود را بدین گونه بیان کرد که زمانی دریا روی آن سرزمین را پوشانده است . وی اولین شخصی بود که تشخیص داد فسیلها بقایای موجودات قدیمی اند و بدین ترتیب قدیمی ترین نظریه درباره فسیلها به جای ماند که آنها باقیمانده جاندارانی هستند که زمانی می زیسته اند و در میان سنگها مدفون شده اند . این نظریه توسط گزانتوسنیز حدود ۲۵۰۰ سال پیش ( ۵۰۰ قبل از میلاد ) بیان شد .

 ارسطو در قرن چهارم قبل از میلاد اظهار داشت که فسیل ماهیها بقایای جانداران دریایی هستند که داخل شکاف سنگها شنا می کردند و در گل و لای به دام افتادند . جالب اینجاست که عقاید او تا دو هزار سال بعد هم مورد پذیرش بسیاری از افراد بود . در آخرین روزهای امپراطوری روم ، داستانهای آفرینش در ۶ روز و طوفان حضرت نوح ، تنها عقیده مردم و جوامع غرب در مورد فسیل ها و سنگها بود . برای کسانی مانند ما که در قرن بیست و یکم زندگی می کنیم کاملا مشخص است که به عنوان مثال فسیل صدف حلزون به نسل امروزی آن خیلی شبیه است و هیچ توضیحی غیر از این نمی توان درباره آن ارائه داد . اما دانش اکثر مردم در آن زمان نسبت به موجودات دریایی و اقیانوسی محدود بود . در حقیقت بیشتر فسیلها به آنچه که اروپاییان قرن پانزدهم می توانستند ببینند هیچ شباهتی نداشتند ، تا اینکه نمونه زنده یک موجود دریایی که صدفی حجره دار داشت در سال ۱۸۲۹ میلادی پیدا شد و این تصوررا به وجودآورد که این صدف حلقوی به نام Cornua ammonsis و سنگهای مارپیچی خویشاوند ماهی مرکب و هشت پا هستند . چه کسی می توانست تصور کند که موجودات عجیب به شکل فشنگ به نام بلمنیت ها خویشاوند ماهی مرکب باشند ! حتی امروزه بیشتر مردم که اشکال استوانه ای به نام ساقه های کرینوئید را پیدا می کنند  ، آنها را به عنوان خویشاوند ستاره دریایی یا خارپوستان دریایی تشخیص نمی دهند زیرا تعداد کمی از مردم کرینوئیدهای ساقه ای شکل کمیاب را دیده اند که در کف دریاها زندگی می کنند . برای قرنها دانشمندان با دیدن نقشهای ستاره ای شکل در برش عرضی برخی از این ساقه ها و نقشهای شعاعی در فسیلهای مرجانی شگفت زده می شوند و فکر می کردند که آنها توسط تندر ایجاد شده یا از آسمان فرو افتاده اند ! و به همین خاطر به آنها سنگهای آسمانی می گفتند .

جهت دانلود متن کامل مقاله دیرینه شناسی (ماکروفسیل) کلیک نمایید

   


فسیل

سه شنبه 4 خرداد 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  فسیل شامل 17 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   فسیل می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه

واژه فسیل (سنگواره) از کلمه لاتینی فسیلس گرفته شده که به معنای درآوردن چیزی از طریق حفاری است. موضوعی که مورد مطالعه این علم قرار می گیرد شامل بقایا یا نشانه های حیوانات و گیاهانی است که زمانی بر روی کره زمین می زیسته اند.

کلیات

علم دیرینه شناسی (Paleontology)

واژة پالئونتوژی از سه کلمه پالئوس (Paleos) به معنی قدیمی ، اُنتا (Onta) به مفهوم موجودات و لوگوس (Logos)  به معنای شناخت ترکیب شده است و منظور علم و شناسائی تمام موجودات زنده در زمانهای گذشته زمین شناسی با توجه به ساختمان ،‌روابط ارثی و ژنتیکی ، رده بندی و تکامل آنان می باشد.

.علم پالئونتولوژی اصولاً شامل دو قسمت است:

۱٫ پالئوزئولوژیPaleozoology) ( : که دربارة‌ جانوران گذشته زمین بحث و تحقیق می شود. به این علم امروزه پالئونتولوژی جانوری اطلاق می شود.

۲٫ پالئوبوتانی (Paleobotany)  : که علم بررسی گیاهان در ادوار مختلف زمین شناسی است. پالئونتولوژی جانوری خود به دو بخش دیرینه شناسی بی مهره گان (Invertebarte Paleonetology) و دیرینه شناسی مهره داران (Vertebrate Paleonetology) تقسیم می گردد. سرانجام رشته دیگری از فسیل شناسی به نام میکروپالئولوژی (Micropaleonetology) خوانده می شود که مطالعة فسیلهای میکروسکپی اعم از جانوری یا گیاهی را شامل می گردد.

فسیل شناسی

فسیل‌شناسی بحث دربارة گیاهان و جانورانی است که سابقاً ‌در سطح زمین زندگانی کرده اند بقایا و اثراتی را که از گیاهان و جانوران در ته نشین های مختلف زمین دیده می شود فسیل می نامند بنابراین فسیل شناسی را می توان به دو قسمت تقسیم نمود:

۱-فسیل شناسی گیاهان

۲- فسیل شناسی جانوران

 فسیل شدن عبارت از مجموع پدیده هائی است که در نتیجه آن آثار یا بقایای گیاهان و جانوران در ته نشین های مختلف زمین حفظ می شوند . نخستین شرط لازم برای اینکه جانور گیاهی فسیل شود این است که گیاه یا جانور در هوای آزاد نماند و بواسطه خاک یا عوامل دیگر محفوظ گردد و در میان ته نشینهای جای گیرد. بنابراین هر چه جانور یا گیاه کوچکتر باشد بهتر باقی خواهد ماند در صورتیکه جانوران بزرگ بندرت باقی می مانند و به حالت فسیل دیده می شوند.
چون عموماً‌ گیاهان و جانواران بعد از مرگ از بین می روند و فقط قسمتهای سختی از آنها به حالت فسیل باقی می ماند از این جهت فسیل شناسی باید فسیلهای خود را با موجودات مشابه کنونی مقایسه کند و به سایر قسمتهای آن فسیل پی ببرد این روش که در فسیل شناسی اهمیت زیادی را دارا می باشد روش استدلالی نامیده می شود. برطبق همین روش است که کوویه فسیل شناسی معروف فرانسوی از روی آرواره یا کاسه سر یا استخوان پای جانوری به ساختمان سایر قسمتهای جانور پی می برده و بیشتر اوقات شکل حقیقی جانور را نیز ترسیم می نموده است.
قسمتهای نرم جانوران بندرت به حالت فسیل یافت شده اند خصوصاً که در بعضی از کشورها : در انگلستان و آمریکا و آلمان و روسیه فسیلهائی کشف گردیده که تمام قسمتهای بدن آنها بخوبی دیده می شود – مثلاً در یخهای سیبری کرگردنها و فیلهای زیادی به حالت فسیل کشف کرده اند که پوست و گوشت و حتی پشم بدن آنها هنوز بخوبی دیده می شود..

همچنین در آلمان در تشکیلات آهکی ژواسیک ناحیه سلن هوفن پرندگانی یافت شده اند که علاوه بر استخوان بندی پرهای آنها نیز بخوبی محفوظ مانده است.

در ایران در اصطهبانات فارس ماهی هائی کشف گردیده که ستون مهره ها و آلت شنای آنها بخوبی دیده می شوند بطور کلی فسیل بی مهرگان در ته نشینهای مارنی آهکی – پله سنگی و گل رستی زیاد دیده می شود ولی بقایای مهره داران اغلب در گسترشهایی یافت می شوند که بواسطه جریانهای آب گذاشته شده باشد در بعضی از گسترشها فسیل فراوان است و در برخی از گسترشها فسیل کمتر یافت می شود و علت این امر را می توان منوط به دلائل فیزیکی و زیستی دانست بطور کلی عواملی که باعث از بین رفتن گیاهان و جانوران در منطقه محدودی می شوند عبارتند از: تغییر درجه گرمای آب- تغییر شوری آب – طغیان رودخانه ها و غیره.

مثلاً در اوائل دوران سوم زمین شناسی جریان سردی وارد شمال غربی اروپا شده است چون این جریان سرد وارد دریای گرمی می شده از این جهت جانورانی که وارد این دریا می شده اند تاب مقاومت نیاورده و یکمرتبه از بین رفته اند همچنین موقعی که جریان سرد لابرادر با جریان گرم گولف استریم تلاقی می کند عده زیادی از جانوران بواسطه تغییر حرارت از بین می‌روند.

جهت دانلود متن کامل مقاله  فسیل کلیک نمایید

   


تولد زمین

چهارشنبه 29 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  تولد زمین  شامل 40 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  تولد زمین می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

تاریخ زمین

منشاء زمین

     زمین یکی از نه سیاره ای است که همراه با دهها سیاره و تعدادی اجرام کوچکتر به دور خورشید در گردش است. طبیعت منظم و مرتب منظومه شمسی بسیاری از ستاره شناسان را متقاعد ساخته است که اجزای این منظومه در یک زمان و از یک ماده اولیه شکل گرفته اند. به موجب این فرضیه که بنام نظریه سحابی (Nebular hypothesis) معروف است. اجرام منظومه شمسی ما از ابر عظیمی‌که اساساً متشکل از هیدروژن و هلیم و با درصد ناچیزی از عناصر سنگین بوجود آمده است.

در حدود ۵ میلیارد سال پیش بنا به دلایلی که هنوز کاملاً روشن نشده است، این ابر عظیم که از گازها و ذرات سنگی بسیار ریزی تشکیل یافته بود، تحت تاثیر نیروی گرانشی خود شروع به انقباض کرد(شکل ۱-۱). این ماده در حالت انقباض دارای حرکت چرخشی بوده است؛ همچون اسکیت بازی که در حال چرخش به بازو.هایش فشار وارد می‌آورد، چرخش توده ابر مانند نیز در حین انقباض سریعتر و سریعتر شد. این چرخش سریع به نوبه خود موجب گردید که این ابر به شکل پهن و صفحه مانند درآید.در داخل این صفحه چرخان، انقباضات گرداب مانند نسبتاً کوچک، هسته‌هایی تشکیل داد که سیارات از آنها بوجود آمدند و شکل گرفتند. معهذا قسمت اعظم ماده به سمت مرکز این توده چرخان کشیده شد که در اثر عوامل گرانشی دمای آن بالا رفته و خورشید اولیه داغی را تشکیل داد.

در مدت نسبتاً کوتاهی پس از تشکیل خورشید اولیه، دما در داخل این صفحه چرخان به طور قابل ملاحظه ای افت کرد.کاهش دما موجب تراکم و فشردگی مواد شد که نقاط ذوب یادی داشتند و در نتیجه مواد مزبور به صورت ذرات کوچک و احتمالاً به اندازه دانه‌های ماسه درامدند. ابتدا موادی از قبیل آهن و نیکل انجماد یافتند، سپس عناصری که در تشکیل مواد سنگی دخالت می‌کنند، تراکم پیدا کردند.

با برخورد این ذرات به یکدیگر و الحاق آنها به هم اجرام بزرگتری بوجود آمدند که در طول چند ده میلیون سال، از پیوستن و رشد آنها سیارات پدیدار شدند. فرآیندهای تراکم و رشد به همین شکلی ولی در مقایسه کوچکتر، سبب تشکیل اقمار و اجرام کوچکتر منظومه شمسی شد.

در حالی که سیارات اولیه (Protoplanets) یا همان ذرات در حال تشکیل ذرات بیشتری به خود جذب می‌کردند، منظومه شمسی شفافتر می‌شد. با کنار رفتن ذرات، نور خورشید امکان یافت تا سطح سیارات جدید التشکیل را گرم کند. با بالا رفتن دمای سطحی سیارات داخلیتر از یک طرف و میدانهای گرانشی نسبتاً ضعیف آنها از طرف دیگر، باعث شد که زمین و همسایه‌های آن یعنی : عطارد، زهره و مریخ نتوانستند مقادیر قابل توجهی از مواد سبکتر سازنده ابر اولیه را نگهداری کنند. این مواد که شامل هیدروژن، هلیم، آمونیاک، متان و آب بود از سطح این سیارات داخلی تر منظومه شمسی رانده شدند.

در فراسوی مریخ دمای بسیار پایین بود. در نتیجه سیارات بزرگ خارجی تر یعنی : مشتری، زحل، اورانوس و نپتون مقادیر بسیار زیادی از هیدروژن و دیگر مواد سبک ابر اولیه را جذب و نگهداری کردند. به نظر می‌رسد که تجمع این مواد گازی شکل توجیه کننده اندازه‌های نسبتاً بزرگ و چگالیهای نسبتاً پایین سیارات خارجی باشند.

مدت کوتاهی پس از تشکیل زمین تجزیه عناصر رادیواکتیو و گرمای ناشی از برخورد دمای زمین را بالا برد که خود موجب ذوب بخشی درجه کم قسمتهای داخلی آن شد. ذوب این قسمتها به نوبه خود باعث ته نشینی عناصر سنگین تر، عمدتاً آهن و نیکل به مرکز زمین و شناوری مواد سبکتر تشکیل دهنده سنگها به سطح زمین شد. این جدایش مواد که شروع آن در مراحل آغازی تاریخ زمین انجام شد، هنوز هم در مقیاس بسیار کوچکتری ادامه دارد. به همین علت تفریق و جدایش شیمیایی است که قسمت داخلی زمین همگن نیست، بلکه از لایه‌ها یا کره‌هایی متشکل از موادی با خواص متفاوت و گوناگون ترکیب یافته است.

نتیجه مهم دوره تفریق شیمیایی این بود که مواد گازی توانستند همانند آنچه که امروزه در طی فورانهای آتشفشانی رخ می‌دهد از درون زمین فرار کنند. بر اثر این فرآیند جوی که عمدتاً مرکب از گازهای خارج شده از درون این سیاره بوده به تدریج شکل گرفت. بر روی این سیاره با چنین اتمسفری است که حیات و آنچه که از آن می‌شناسیم آغاز شد.

منشاء آتمسفر زمین

    جو زمین همواره شامل همین مخلوط نسبتاً پایداری از گازها که ما امروزه تنفس می‌کنیم نبوده است. بر عکس، مخلوط گازی که اتمسفر کنونی را تشکیل می‌دهد پس از دوره کوتاهی از تشکیل زمین در نتیجه تغییرات تدریجی یعنی در طی یک فرآیند تکاملی کند و بطئی پدیدار شد. دانشمندان عقیده دارند که جو اولیه زمین بوسیله بادهای خورشیدی ـ که شامل جریانهای عطیمی‌از ذرات صادره از خورشید بود ـ از گراگرد زمین رانده شده است. با سرد شدن زمین پوسته جامدی در سطح آن شکل گرفت و گازهای محلول در سنگهای مذاب رفته رفته آزاد شدند. این فرآیند خروج گاز (Outgassing ) نامیده می‌شود.

به این ترتیب تصور می‌شود که آتمسر از گازهایی شبیه به آنچه در حین فورانهای آتشفشانی رها می‌شوند، تشکیل یافته است. ترکیبات اصلی این آتمسفر احتمالاً بخار آب، دی اکسید کربن و ازت بوده است. در حالی که سرد شدن زمین ادامه می‌یافت ابرهایی شکل گرفتند و بارانهایی سیل آسا باریدن گرفت.

در آغاز آب قبل از آنکه به سطح زمین برسد و یا به محض رسیدن به آن تبخیر می‌گردید. این امر باعث تسریع روند سرد شدن سطح زمین شد. هنگامی‌که زمین بقدر کافی خنک شد، بارانهای سیل آسا حوضه‌های اقیانوسی را پر کردند. این پدیده نه تنها مقدار بخار آب موجود در هوا
را کاهش داد بلکه مقادیر بسیار زیادی از دی اکسید کربن را نیز به همراه برد.

اینک ما با معمای جالبی روبرو هستیم. اگر جو اولیه زمین از خروج گازهای آتشفشانی ناشی شده باشد نمی‌توانست واجد اکسیژن آزاد باشد، زیرا در طی این فرآیند اکسیژن آزاد بوجود نمی‌آمد، بنابراین جو غنی از اکسیژن کنونی چگونه پدید آمده است ؟

جهت دانلود متن کامل مقاله  تولد زمین کلیک نمایید

   


صنعت طلا و طلاسازی

یکشنبه 26 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله صنعت طلا و طلاسازی شامل 111 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  صنعت طلا و طلاسازی می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

 مقدمه

برای قرن ها، طلا به ویژگی های منحصر به فرد، نایابی، زیبایی، و عدم فناپذیری، مورد توجه همیشگی انسانها بوده است. کشورها طلا را به عنوان ذخیره ثرونت ووسیله ای برای تبادل معاملاتیپذیرفته اند و افراد برای کسب اطمینان از تغییرات و عدم ثبات پولهای کاغذی، همواره بدنبال خرید و ذخیره طلا بوده اند. در حال حاضر، معاملات طلا بجای شیوه های سنتی استفاده از شمش، سکه و جواهرات، در بازارهای بورس بین المللی صورت می گیرد. قراردادهای سلف خرید و فروش طلا، از ابزارهای معاملاتی با ارزش هستند که تولید کنندگان تجاری و مصرف کنندگان طلا از آنها استفاده می کنند.

طلا در طبیعت به صورتهای مختلفی یافت می شود: در ترکیبات نقره و سرب، رگه های کوارتز، طلای بستر رودخانه و یا به همراه سولفیدها، در آب شور مقادیر قابل توجهی طلا یافت می شود اما استحصال آن مقرون به صرفه نیست.

تلاشهای اولیه برای کسب طلا از هنگام اولین سفر دریایی کریستلف کلمب صورت گرفت. از سال ۱۴۹۲ تا ۱۶۰۰، کشورهای آمریکایی شمالی و جنوبی و جزایر واقع در کارائیب بیشترین میزان استخراج طلا را داشتند و معاملات تجاری عمدتا توسط این کشورها انجام می شود. در اواسط قرن ۱۷، کلمبیا، پرو، اکوادور، پاناما، و جزایر اطراف آن بیش از ۶۱% از طلای کشف شده جدید را در اختیار گرفتند. در قرن ۱۸، این کشورها ۸۰% طلای جهان را عرضه می کردند. پس از اکتشاف طلا در کالیفرنیا در سال ۱۸۴۸، آمریکای شمالی به عنوان بزرگترین تولید کننده و عرضه کنده طلای جهان شناخته شد. از سال ۱۸۵۰ تا ۱۸۷۵ مقدار اکتشاف طلا در جهان از ۳۵۰ سال گذشته آن، بیشتر شد و در سال ۱۸۹۰، رگه های یافت شدة طلا در آلاسکا و یونان مهمترین منابع طلا شناخته شدند و تنها اندک زمانی پس از آن، طلا در آفریقا کشف شد و امروزه، بزرگترین تولید کنندگان طلا : آفریقای جنوبی، ایالات متحده آمریکا، استرالیا، کانادا، چین، اندونزی و روسیه هستند.

ایلات متحده آمریکا، اولین نقش رسمی مبادلاتی طلا به عنوان پولرا در سال ۱۷۹۲ اجرا کرد و کنگره پشتوانه پول کشور را با دو فلز طلا و نقره تعیین نمود. طی رکود بزرگ اقتصادی در دهه ۱۹۳۰، بیشتر کشورها برای تثبیت بیشتر وضعیت اقتصادی، پول خود را از طلا جدا کردند، بار دیگر، در سال ۱۹۴۴ طلا به سیستم پولی بازگشت و آن زمانی بود که معاهده (Bertton Woods) ارزش پول کاغذی کشورهای جهان را با دلار آمریکا تعیین کرد که خود دلار نیزپشتوانه طلا را بخود گرفت. این معاهده تا سال ۱۹۷۱ پایدار بود و سرانجام نیکسون، رئیس جمهور وقت آمریکا، بالغو این قرارداد، به تسلط طلا بر دلار پایبان دادژ در حال حاضر، قیمت طلا به صورت آزاد و با چرخه عرضه و تقاضا تعیین می شود و عوامل سیاسی و اقتصادی در تغییر است قیمت آن نقش دارند.

طلا یکی از کالاهای تجاری حساس و حیاتی است. از ویژگی های این فلز قیمتی می توان به این موارد اشاره کرد: بهترین هدایت کننده الکتریسیته، مقاومت بسیارزیاد در مقابل خوررگی و نیز یکی از مواد پایه که در ترکیبات شیمیایی و ابزارهای جدید مورد استفاده قرار می گیرد.

در حال حاضر طیف وسیعی از شرکتهای معدنی، تولید کنندگان، بخشهای صنعتی و مصرف کنندگان در معاملات طلای بازارهای بورس جهانی فعالیت دارند و از آنجایی که بطور سنتی، طلا ثروت و سرمایه محسوب می شود، بسیار از سرمایه گذاران اقدام به تبدیل بخشی از سرمایه های خود به این فلز گرانبها و خرید و ذخیره آن می نمایند.

۱- تاریخچه طلا

طلا اولین عنصری است که انسانها تحت عنوان فلز آنرا شناختند. در اواخر عصر حجر و آغاز قرن نو سنگی ( عصر حجر جدید neolithic ، ۸۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح) آب  وهوای جهان تا حد زیادی تغییر کرد. نواحی زیادی خشک شدند، و ناگزیر به ایجاد اقامتگاههای دائمی در اطراف رودخانه هایی مثل فرات، دجله و نیل گشتند. اولین یافته های باستانشناسی که به مصر باستان و بین النهری باز می گردد، حکایت از آن دارد که سومریان در ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد در آنجا مقیم بودند. یافته های مهمی نزدیک وارنای جدید، mosern Varna در کرانة سواحل دریای سیاه در بلغارستان به دست آمده است. ابتدا از طلا در مذهب هنر و Insian Vedanta (1000 سال قبل از میلاد) و نوشته های هرودوتوس Herodotus (484- 425 سال قبل از میاد) و وصیت نامه های قدیم (۱۰۰۰ سال قبل از میلاد) نام برده شد.زمان قبل از میلاد مسیح مصر اصلی ترنی کشور دارندة طلا بود و این وضع را تا ۱۵۰۰ قبل از میلاد حفظ کرد. تولید طلا در ۱۳۰۰ سال قبل از میلاد به حد اعلاء خود رسید. در آن زمان اولین قوانین تولید طلا با مجوز انحصاری فرعون وضع شد. در ۲۷۰۰ سال قبل از میلاد از حلقه های طلا به عنوان پول استفاده می شد؛ اولین سکه های طلا در ۶۰۰ سال قبل میلاد به ظهور رسید.

منشاء طلای استفاده شده توسط مصریان نامشخص است. بخش عمدة آن به نظر می رسد از حبشه در مصر باستان آمده باشد اما مقادیر قابل توجهی در پی سفرهای مکرر به پونت“Punt”وارد شد. ایالات حاص بهرهمند از طلا در مصر بر روی کشورهای همسایه اثر گذاشتند. کشور او فیرophir ذکر شده توسط حضرت سلیمان که در قرن ۱۰ قبل از میلاد بر اسرائیل حکومت می کرده، به عنوان منشاء طلا می تواند معادل پونت باشد. اما هندوستان غیر ممکن است فروشنده و عرضه کننده بوه باشد. تجارت طلای مصریان بخصوص تحت انگیزة دریانوردی فینیفیه ای ها و رومی ها توسعه یافت. گرچه مصر اصلی ترین کشور ارائه دهندة طلا تا تقریباً یکسال قبل از میلاد بود، با این همه طلا در مناطق دیگری همچون هندوستان india، ایرلند Ireland ، بوهمیا Bohemia ، کوههای کارپاتیان، Carpathian Mountains ، گاال Gaul  در  Iberian peninsula  و caucasus پیدا و استفاده می شد.

حتی در زمانهای قدیم مالکیت طلا از حاکمی به حاکم دیگر از راه فتح منطقه و مجموعة قبایل تغییر می کرد. الکساندر، Alexander بزرگترین مالک طلای هند و نیز بخشهای مهمی از گنج فراعنه بود. رومیها فلز کمی در نواحی خود داشتند اما سفرهای نظامی آنها مقادیر زیادی را به صورت غنیمت جنگی برای آنها به ارمغان آورد؛ آنها همچنین از ثروت های معدنی کشورهای تحت سلطه به خصوص اسپانیا که بش از ۴۰۰۰۰ برده در آن به معدنکاری گمارده شده بودند بهره برداری می کردند. تجمع شمش ها و سکه های طلا به مقدار وسیعی رسید. سپس، طلای بیشتری برای کالاهای تجملاتی استفاده شد و در پایان امپراطوری رم کاهش طلا پدیدار گشت.

با ظهور مسیحیت در اروپ در زمان قرون وسطی تلاش برای یافتن طلا کاهش یافت. علاوه بر این، تا آغاز قرون وسطی هیچ قدرت سیاسی غالبی برای سازماندهی تولید طلا در مقایس زیاد وجود نداشت. در اروپا تنها رسوبات کوههای Alps, Carpathians , Sudeten اهمیت داشتند خارج از اروپا طلا در هند، ژاپن و سیبری تولید می شود.

در پی کشف آمریکای جنوبی توسط اسپانیائیها در اواخر قرن پانزدهم، آنها مقادیر قابل توجهی طلا را از این جهان جدید به اروپا منتقل کردند. اگر چه فاتحان، صنعت معدنکاری عظیمی را در آمریکای مرکزی تأسیس کردند، اما تلاشهای آنا برای افزایش تولدی طلا با موفقیت همراه نبود؛ اکثر یافته ها متشکل از نقره بود. این امر تا کشف رسوب در بریل ادامه داشت، در برزیل افزایشا قابل تومجه تولید طلا گزارش شد. این رسوبات از سال ۱۷۲۵ تا حدود ۱۸۰۰ استخراج شد.

بعد از حدود سال ۱۷۵۰ طلا درمقیاس زیادی در گل و لای های شرقی کوههای اورال استخراج شد. در سال ۱۸۴۰، طلای رسوبی در سیبری کشف شد. رسوبات روسیه توسط سزار، Czars و مالکان زمین که باید مالیاتهایشان را با طلا بپردازند استخراج گردید. روستها تقریباً یک پنجم محصول طلای جهان را تولید کردند این نسبت تا به امروز حفظ شد.

کشف طال در کالیفرنیا در سال ۱۸۴۸ تولید طلا را تا حد زایدی افزایش داد. قوانین خاص در بخشهای غری ایالات متحده وضع شد که به معندنکاران خصوصی حق مسلی را در مورد معادن می داد. این ضوع ادامه داشت تا وقتی که رسوبات طلا در استرالیای شرقی (۱۸۵۱)، نوادا Nevada (1859)، کلرادو (۱۸۷۵)، آلاسکا (۱۸۸۶)، نیوزیلند و استرالیای غربی (۱۸۹۲)، و کانادای غربی ( ۱۸۹۶) یافت شد. به هر حال، این رسوبات خیلی زود اهمیت خود را از دست دادند.

قوی ترین انگیزه ها مستعد تولید طلا بود بواسط‍ اکتشاف میادین طلا در “وایت واتر زراند”، Wit watersrand در آفریقای جنوبی در سال ۱۸۸۵، این رسوب بسیار غنی ظاهراً استخراج بهتری را در آینده تخمین می کمند. طلای آفریقای جنوبی خیلی زود در بازا جهانی جای خود را به دست آورد. محصول به طور متناوب افزایش یافت به جز در زان جنگ بوئر Boer war (1902- 1899) که این امر مدتی متوقف شد. در دهة ۱۹۷۰ تولید طلا در آفریقای جنوبی و بقیه جهان تثبیت شد. امروزه در آنجا بیشتر از ۳۰۰۰۰۰نفر برای تولدی طلا گمارده شده اند. کشف رسوبات زیاد طلا در برزیل در دهة هفتاد فعالیت های پیش بینی کننده ای را به وجود آورد مراکز جدید تولید Sierra pelada در برزیل، کانادا، استرالیا، و نزوئلا و New Guinea(ok tedi ) ایجاد گردید که موج تغییر عمده ای در توزیع جغرافیایی محصول طلای جهانی شد.


جهت دانلود متن کامل مقاله صنعت طلا و طلاسازی کلیک نمایید

   


تحقیق  کانی سازی طلا در لیستونیتهای ایران مرکزی  شامل 19 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   کانی سازی طلا در لیستونیتهای ایران مرکزی می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

چکیده

    سنگهای اولترامافیک سازنده افیولیتها در اثر هجوم سیالات گرمابی حاوی CO2تحت تاثیر فرآیند کربناته شدن تبدیل به لیستونیت می شوند. لیستونیتها با مجموعه کانیائی عمومی کوارتز و کربناتهای حاویMg- Fe- Ca مشخص هستند. از چند دهه گذشته در افیولیتهای جهان، کانی سازی طلا در همیافتی با این سنگها مورد توجه قرار گرفته است.

    افیولیتهای ایران مرکزی به شکل دو کمربند اصلی یعنی دهشیر- سورک- نائین و جندق-انارک رخنمون دارند. این افیولیتها در بخش سرپانتینیتی خود لیستونیتی شده اند. دگرسانی گرمابی در این سنگها تا مرحله سیلیسی شدن(شکل گیری بیربیریتها) نیز یپش رفته است.در افیولیت دهشیر لیستونیتها(در دو نقطه)هم ساز با روند عمومی افیولیت ها فاقد کانی سازی طلا هستند. در حالیکه لیستونیتی شدن تا مرحله  تشکیل بیربیریت در افیولیت سورک پیش رفته است و کانی سازی طلا در همیافتی با فریت کرومیت مشاهده شده است. کانی سازی پیریت در بخشهای شدیدا سیلیسی شده (بیربیریت) همراه با ناهنجاری طلا- جیوه در افیولیت نائین شاخص می باشد.در سرپانتینیتهای جندق فرآیند کربنات زائی سنگهای تالک – سرپانتین کربنات با ناهنجاری ناچیز طلا را شکل داده است. افیولیت قدیمی انارک میزبان وسیع لیستونیتی شدن با مراحل مختلف تکوین کانیهای متنوع می باشد. وجود طلا علاوه بر مشاهدات میکروسکوپی توسط آنالیزهای ژئوشیمیایی نیز به اثبات رسیده است.

 

مقدمه

    لیستونیتها عضو سرپانتینی مجموعه های افیولیتی هستند که تحت تأثیر دگرسانی گرمابی از نوع کربناته شدن (Carbonatization) واقع شده اند. این سنگها که به سبب کانی شناسی خاص خود به سنگهای کوارتز- کربنات ( Auclair et al, 1993) یا مجموعه ای سیلیسی- کربنات (Sazanov,1975) مشهورند. یکی از مهمترین انواع سنگهای حاوی کانی سازی  طلا، نقره، جیوه، پلاتین، آرسنیک و آنتیموان در مجموعه آلتراسیون های لیستونیتی –بیربیریتی در کمربند های افیولیتی هستند. این آلتراسیون در شرایط خاص محلول گرمابی کلریدی غنی از S, K, CO2 و PH<5 ، درجه حرارت ۴۰-۲۵۰ درجه سانتی گراد و فشار ۱٫۸-۰٫۶ کیلوبار، سنگ منشا و ساختار تکتونیکی مناسب ایجاد می شود(Sazonov, 1978).

    در جدیدترین مطالعه(Halls et al, 1995) لیستونیت یک نوع سنگ ویژه است که می تواند در دسته برسیتیک – فیلیک (Spirinov,1991) جای گیرد لیستونیتی شدن با وجود پتاسیم از کربناته شدن اولترامافیک ها متمایز می‌شود لذا متاسوماتیسم آلکالن را نیز در بر می گیرد.

    لیستونیت ها در رخنمون های  صحرائی به اشکال عدسی و رگه ای داخل سرپانتینیتها و یا در همبریهای زمین ساختی آنها با سنگهای اطراف دیده می شوند. کوارتز و کربنات حاوی  Mg-Fe-Caعمده کانی های سازنده این سنگها هستند ولی بقایای سرپانتین، کروم اسپینل، تالک، کلریت، فوشزیت «مسکویت کروم دار» و کانه های مختلف نیز در این سنگها دیده می شوند. بافت غالب این سنگها دانه ای، پورفیروئید، رگه ای، نواری و شبحی((Ghost texture  باقیمانده از سرپانتینیت اولیه می‌باشد.

محصول نهایی دگرسانی سرپانتینیت ها بعد از لیستونیتی شدن سنگهای شدیداُ سیلیسی شده ای هستند که به نام بیربیریت (birbirite) مشهورند. این سنگها کوارتزیت های هیدروترمال نیز نامیده شده اند(سازونوف، ۱۹۷۸).

     موارد متعدد کانی سازی فلزی«طلا، جیوه، آنتیموان، سرب و نیکل» از لیستونیتهای مجوعه افیولیتی مناطق مختلف دنیا نظیر ایتالیا، مراکش، عربستان سعودی و ترکیه  (Buisson et al,1985) گزارش شده است.

    بزرگترین کانسار طلای لیستونیتی در مجاور مرز شمالی ایران معدن زود (Zod) در ارمنستان است. اسمیرنوف و همکاران کانسار فوق را جزو کانسارهای سازند طلا-کوارتز-کالسدونی تقسیم بندی کرده اند(Smirnov et al, 1983) که در کمربند افیولیت کرتاسه بالائی قفقاز کوچک واقع شده است. در ادامه این افیولیتها در شمال غرب کشور (افیولیتهای ماکو) آلتراسیون های سیلیسی، آرژیلیک و لیستونیتی همراه با کانی سازی جیوه شناسایی شده است. امامعلی پور (۱۳۷۴) در منطقه سیه چشمه (ماکو) زون ناهنجاری طلا (حداکثر ppm22) گزارش نموده است. زرین کوب (۱۳۷۴) با مطالعه لیستونیتهای سهل آباد(بیرجند) آنها را کلیدی برای پی جوئی طلا و جیوه معرفی کرده است. یوسف زاده(۱۳۷۵) نیز به کانی شناسی و پتروگرافی لیستونیتهای خوسف جنوب غربی بیرجند پرداخته است. (عابدی،۱۳۷۶) برای اولین بار با استفاده از مدلهای اکتشافی ژئوشیمیائی ذخایر لیستونیتی کشورهای شوروی سابق لیستونیتهای افیولیت بیرجند (سهل آباد) را مورد مطالعه قرار داده است. در این منطقه آنومالی طلا(ppm 0.5) و جیوه (ppm1.6) تشخیص داده است. این مقاله ضمن معرفی مناطق لیستونیتی در افیولیتهای ایران مرکزی به ارزیابی پیدایش طلا در آنها نیز می پردازد(نقره ئیان و همکاران ۱۳۷۷و۱۳۸۰).

    سنگهای افیولیتی در امتداد گسلهای سراسری ایران مرکزی به شکل کمربند رخنمون دارند که از آن جمله می توان به کمربند افیولیتی شمال نائین، سورک، دهشیر، جندق و انارک اشاره نمود. در این میان مجموعه افیولیتی انارک و جندق با سن پروتروزوئیک بالایی – کامبرین زیرین (باقری، ۱۳۷۲) از قدیمیترین افیولیتهای ایران مرکزی محسوب می شوند. افیولیتهای نائین، سورک و دهشیر در ارتباط با زمین درز خرده قاره ایران مرکزی بوده و در کرتاسه بالایی شکل گرفته اند.

جهت دانلود متن کامل مقاله  کانی سازی طلا در لیستونیتهای ایران مرکزی کلیک نمایید

   


کوهنوردی

دوشنبه 20 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  کوهنوردی شامل 62 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   کوهنوردی می باشد

بخش اول: اهمیت کوه ها

کوه ها، چه از نظر گستره اى که در زمین دارند و چه از نظر شکل و نیز تاثیر در طبیعت، از مهمترین ساختارهاى کره زمین هستند. کوه ها یک پنجم سیماى زمین را تشکیل مى دهند، زیستگاه دست کم یک دهم از مردم جهانند، یک سوم از مردم جهان از جنبه غذا، برق، چوب و مواد معدنى به کوه ها وابسته اند و نیمى از آب شیرین مصر این ترتیب، در مجموعه کوهستان ها و کوهپایه ها، «گیا» (حیات گیاهى منطقه =   flora) و «زیا» (حیات جانورى منطقه =   fauna) تنوع چشم گیرى دارد.

کوهستان جز آن که بستر انبوهى از گیاهان و زیستگاه گونه هاى جانورى خاص خود است، امروزه با از میان رفتن طبیعت دشت ها به دلیل فعالیت هاى کشاورزى و صنعتى و شهرسازى، به پناهگاه پاره اى از گونه ها که از دشت ها رانده شده اند، بدل شده است. در سرزمین هایى که پیشینه تمدنى دیرین دارند – مانند ایران – طبیعت بکر معمولاً فقط در کوه ها باقى مانده است، زیرا دشت ها از قرن ها پیش مورد بهره بردارى سنگین انسان بوده است. براى مثال در ایران جنگل را فقط در کوه ها مى توان یافت و در نواحى هموار جز چند «لکه » کوچک، چیزى از جنگل باقى نمانده است.

• کوه ها، برج هاى آب

کوه ها سدهایى هستند در برابر جریان هواى کره زمین، هوا و رطوبتى که در آن است، در برخورد با کوه به بالا رانده و در نتیجه سرد و متراکم مى شود. در این حال، امکان بارش باران و برف فراهم مى شود. بارش ها یا از شکاف ها و حفره هاى کوهستان به عمق زمین نفوذ مى کنند – و به این ترتیب از تبخیر شدن در امان مى مانند و در پایین دست ظاهر مى شوند – یا به شکل برف ذخیره مى شوند و از محل این ذخیره، امکان جریان یافتن پیوسته جویبارها و رودها فراهم مى آید. اگر کوه ها نبودند، در سرزمینى مانند ایران، بارش از آن چه که هست کمتر مى شد و در تابستان ها هیچ روانابى نداشتیم. بنابراین مى توان گفت که کوه ها، برج هایى هستند که آب را ذخیره مى کنند و در طول سال، دامنه ها و کوهپایه ها و دشت ها را با جریان «کنترل شده» آب سیراب مى سازند.

• کوه ها، سرچشمه رودها و سرمنشاء تمدن

بسیارى از تمدن هاى جهان، در کناره رودخانه هایى که از کوه ها سرچشمه مى گیرند، پدید آمده اند. تمدن «میان رودان» (بین النهرین) که از قدیمى ترین تمدن هاى جهان است، در کناره هاى دجله و فرات شکل گرفت. در مرزهاى کنونى ایران، تمدن بزرگى که در سیستان وجود داشته و بقایاى آن به نام «شهر سوخته» معروف است، در کناره هاى رود هیرمند – و تمدن تازه کشف شده جیرفت – در کناره هاى هلیل رود شکل گرفته بودند. منشاء تمامى آب هاى جارى و بخش عمده اى از آب هاى زیرزمینى ایران، کوه ها هستند و به این دلیل زندگى در این سرزمین به طور کلى مدیون کوه ها است. در دیگر نقاط جهان هم، رودهایى که از کوه ها سرچشمه مى گیرند، آبادانى و برکت را براى دشت ها به ارمغان مى برند. براى نمونه مى توان از رود زرد در چین و رودخانه گنگ در هند نام برد که از کوه هاى هیمالیا سرچشمه مى گیرند، یا رود سند در پاکستان که از کوه هاى قراقوروم جارى مى شود و رود راین در اروپا که از کوه هاى آلپ سرچشمه مى گیرد.

• کوهستان، خاستگاه فرهنگ و تنوع فرهنگى

سرزمین هاى کوهستانى، کم و بیش به صورت جدا از یکدیگر و دور از دشت ها، حامل فرهنگ هاى گوناگونى هستند که در گذر طولانى زمان به دست قوم ها و گروه هاى انسانى مختلف پدید آمده اند. رنگارنگى تمدن ها و جلوه هاى چشمگیر زیست انسانى، تا حد بسیارى نتیجه تنوع فرهنگى شکل گرفته در کوهستان ها است.

کوه ها حدود دوسوم سطح ایران را دربرمى گیرند (حدود ۸۶ میلیون هکتار کوه هاى مرتفع و ۳۰ میلیون هکتار کوهپایه ها و تپه هاى مرتفع) و تقریباً نیمى از روستاهاى کشور که محل بیشتر فعالیت هاى کشاورزى و دام پرورى هستند، در نواحى کاملاً کوهستانى قرار دارند. شیوه هاى متفاوت زندگى در کوهستان و دور بودن محل هاى زندگى کوه نشینى از یکدیگر و دسترسى دشوار به آنها، موجب شکل گرفتن فرهنگ و آداب گوناگون شده است. در ایران، بسیارى از زبان ها و نیم زبان ها و گویش ها، آوازها، گوشه هاى موسیقى، رقص ها، شیوه هاى معمارى و دستباف ها (فرش، گلیم، و…) خاستگاه کوهستانى دارند.

یکى از شیوه هاى جالب توجه زیست انسانى که پیوند تنگاتنگى با کوهستان دارد، زندگى عشایرى است. این شیوه، بیش از هر جاى دیگر جهان، در ایران متداول بوده است و نمونه استفاده هوشمندانه و کم و بیش «پایدار» از مرتع هاى کوه و دشت است.

البته امروزه با افزایش جمعیت انسانى و زیاد شدن تعداد دام ها، ساخت و ساز در مسیرهاى «ییلاق – قشلاق» و نیز الزام هاى زندگى نوین، دیگر زندگى عشایرى به شکل گذشته نمى تواند دوام آورد اما مى توان از زیست ِ سازگار با طبیعت که ایل ها و طایفه هاى عشایرى در گذشته داشتند، درس هاى ارزنده اى براى زندگى امروزین گرفت. از دستاوردهاى هنرى عشایر ایران، مى توان به قالى ها و گلیم هاى دست باف ایل قشقایى (ایل بزرگى که طول مسیرهاى ییلاق – قشلاق آن چندصد کیلومتر بوده است) اشاره کرد. این دست بافت ها به دلیل محیط هاى متنوع زندگى که آفرینندگان آن داشته اند و به خاطر برخوردارى آنان از طبیعت رنگارنگ و پرجلوه کوه ها و کوهپایه ها، چنان تنوعى در طرح ها و چنان سرزندگى در رنگ ها و اصالت در مواد اولیه دارند که موجب شهرت بى نظیر آنها در جهان شده است.

کوه ها، الهام بخش شاعران و نویسندگان و عارفان بوده و موضوع بسیارى از اسطوره ها و داستان هاى دلکش با کوه ارتباط دارد. براى نمونه مى توان به داستان زندگى زال پدر رستم – معروف ترین پهلوان اسطوره اى ایران- اشاره کرد که در کوهستان بزرگ شد و سیمرغ پرنده افسانه اى که یاور فرهیختگان است- و آن هم مطابق داستان هاى ایرانى در کوه مى زید – از زال مراقبت کرد و بعدها چندبار به رستم یارى رساند. داستان پرکشش دیگر، اسطوره آرش کمان گیر است که پرتاب تیر سرنوشت ساز او از فراز البرزکوه (یا دماوند) مرز کشور ایران را با توران تعیین کرد. در بسیارى از دین ها و باورها، کوه ها مکان هاى پاکیزه و مقدس به شمار مى روند. در باورهاى کهن ایرانى، مهر یا میترا فرشته روشنایى و نگاهبان عهد و پیمان، همچنین آناهیتا فرشته نگاهبان آب، در کوه جایگاه دارند. پیدا است که آب خیز بودن کوه ها، در سرزمین کم آب ایران جایگاه پرارجى را به آنها بخشیده است.

جهت دانلود متن کامل مقاله  کوهنوردی کلیک نمایید

   


پروسه تولید سنگ

یکشنبه 19 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  پروسه تولید سنگ شامل 15 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  پروسه تولید سنگ می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه :

پروسه تغییر شکل، ریختها و ترکیبهای مختلفی از سنگها را در مقیاسهای متفاوت ایجاد می کند. در یک سمت کوههای عظیم کره زمین قرار دارند و در سوی دیگر تنشهای موضعی باعث ایجاد ترکهای بسیار ریز در سنگ کف می گردد. از تمام این پدیده ها تحت عنوان «ساختارهای سنگی» یاد می شود. زمانی که یک مطالعه در منطقه انجام می پذیرد، زمین شناسی ساختار غالب را تشخیص و توصیف می نماید. یک ساختار معمولاً آنقدر عظیم است که فقط قسمت بسیار کوچکی از آن توسط یک بیننده، قابل مشاهده است. اغلب موارد، بیشتر سنگ کف توسط نباتات و یا رسوبات اخیر پنهان شده است. در نتیجه تهیه ساختار زمین شناسی باید بر اساس رخ نمودهای بسیار محدود که شامل مکانهایی است که کف سنگی در سطح زمین نمایان می باشد، انجام پذیرد. برخلاف تمام این مشکلات، برخی تکنیکهای ترسیم زمین شناسان را قادر به شناخت ساختارهای کنونی می سازد. در سالهای اخیر، این مسیر با کمک عکس برداری هوایی، تصویربرداری ماهواره ای و توسعه سیستم مکانیابی جهانی (GPS) هموارتر گردیده است. علاوه بر این تهیه پروفیل زمین با روش انعکاس لرزه ای و نیز حفر گمانه ها، در مورد ترکیب و ساختار سنگهای در عمق داده های زیادی را فراهم می نماید.

در مکانهایی که سنگهای رسوبی موجود می باشند، تهیه ساختار سنگها ساده تر می گردد چرا که لایه های رسوبی معمولاً بصورت افقی تشکیل می شوند. در صورتی که لایه ها بصورت افقی باقی مانده باشد، نشان میدهد منطقه احتمالاً تحت تنش و تغییر شکل نیست. ولی اگر لایه ها خمیده، مایل، یا شکسته شده باشند، نشان دهنده تغییر شکل پس از رسوبگذاری است.

تعریف :

گسل ها عبارت از شکستگی هایی هستند که در آنها، سنگهای  طرفین صفر شکستگی، به موازات این صفحه لغزش پیدا می کنند و به کمک همین مشخصه، می توان آنها را از درزه ها  تشخیص داد. لغزش گسل ها در انواع مختلف متفاوت است.

از چند میلیمتر تا چندین کیلومتر تغییر می کند.

در بعضی موارد، یک گسله به صورت مجزا دیده می شود ولی در پاره ای حالات، چندین گسله موازی و نزدیک به هم دیده می شوند که به نام منطقه گسله نامیده می شوند. گاهی نیز بدون این که یک شکستگی مشخص در سنگها دیده شود، سنگها نسبت به هم تغییر مکان می یابند که منطقه بین آنها، به نام منطقه برش موسوم است.

مشخصه های گسله ها

مهمترین مشخصه های گسله ها به شرح زیر است:

·        امتداد گسل:
از آنجا که در بسیاری حالات، صفحه گسل یک سطح مستوی و یا حداقل در منطقه مورد مطالعه ، به حالت مستوی است، لذا شیب و امتداد صفحه گسل را همانند شیب و امتداد طبقات اندازه گیری می نمایند. در حالت کلی، امتداد گسل، امتداد یک خط افقی در سطح گسل است، که مقدار آن نسبت به شمال بیان می شود
·        شیب گسل
زاویه بین سطح افق و سطح گسل را شیب گسل می نامند. در این رابطه متمم زاویه شیب به نام هید (Hade  از زاویه بین) تعریف می شود.
·        زاویه ریک یا پیچ:
این زاویه عبارتست از زاویه بین خطی که اثر حرکت گسل را در روی صفحه آن نشان می دهد با خط افقی که در صفحه گسل قرار دارد.
·        زاویه میل :
زاویه بین خط موجود در صفحه گسل با صفحه افقی را زاویه میل نامند.
·        کمر بالا و کمر پایین (فرا دیواره و فرو دیواره )

قطعه روی سطح گسل را کمر بالا و قطعه زیر آن را کمر پایین می نامند. این اصطلاحات در مورد گسلهای قائم صادق نیست، چون در این حالت بالا و پایین سطح گسل مفهومی ندارد.

جهت دانلود متن کامل مقاله  پروسه تولید سنگ کلیک نمایید

   


ویژگی های زمین شناسی گسل های سمنان

چهارشنبه 15 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  ویژگی های زمین شناسی گسل های سمنان شامل 30 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   ویژگی های زمین شناسی گسل های سمنان می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه:

 فلات ایران در بخشی از کروه زمین جای دارد که از دیدگاه لرزه خیزی و عملکرد گسلها بسیار فعال است.

در این پژوهش ویژگییهای زمینشناسی گسلهای سمنان بررسی شده است که سعی شده همراه با گرد آوری داده های موجود و جمع آوری مطالب از منابع گوناگون ساختار زمین ساختی گسلها از نقطه نظر لرزه زمینساخت نیز مطلاعه شود.

بطور کلی بررسی گسلهای سمنان نشان می دهد که آنها گسلهای کاری هستند. به این معنا که دیواره گسلها بر روی زمین بر اثر فرسایش از بین نرفته اند و امکان دارد این گسلها در آینده دچار جابه جا شدگی نسبی شود و در هر گونه سازه ای که بر روی آنها قرار گیرد و برش ایجاد نماید.


گسل آستانه (Astaneh fault)

در باختر روستای آستانه و در دوره رودخانه، آستانه، دو گسل موازی و کنار هم با راستای شمال خاوری- جنوب باختری دیده می شوند که در نزدیکی، ۱ میکرومتری جنوب باختر آستانه، رسوبات آبرفتی کواترنری را به روشنی بریده و همراه با آبراهه های پهن، به شکل چیپر جابه جا نموده است.

افزون بر این، رویه های تخت سه گوش (Triangular facet)زیبایی نیز در رسوبات کواترنر این پهنه بوجود آورده است. در جنوب باختری چشمه علی نیز به روشنی دیده می شود که رسوبات کواترنر بوسیله گسله ی آستانه بریده شده است (نگاره ی۱-۴، نگاره های هوایی ۳۶۲۹ و ۳۶۲۸). گسله ی آستانه یکی از گسله های نادر البرز کوه است که به سبب نزدیکی با مرز جنوبی البرز و وجود رسوبات آبرفتی کواترنر در کنار آن، به روشنی جنبش جوان کواترنر را نشان می دهد.

گسله ی آستانه به سوی جنوب باختری به کوه او را در شمال سمنان می رسد. درازای شناخته شده ی گسله ی آستانه بیش از ۷۵ کیلومتر بوده و ساز و کار (mechanism)آن راندگی با مولفه ی راستالغز چیپبر است.

امکان دارد خرابی دژ فولاد محله به سبب جنبش گسله ی آستانه رویداد باشد. همچنین ممکن است جنبش این گسله سبب رویداد زمینلرزه ی ۲۲ دسامبر ۸۵۶ میلادی کومس با بزرگی Ms=709 باشدظ.

راندگی بایجان (Baijan Thrust)

راندگی بایجان، گسله ای با راستای خمدار شمال باختری- جنوب خاوری، درازای ۴۵ کیلومتر و با شیب عمومی بسوی شمال است (پیکر ۱-۴). گسله ی بایجان در راستای خود سنگهای گوناگون مزوزوئیک را بریده است و در ادامه ی شمال باختری بوسیله گدازه های جوان آتشفشان دماوند پوشیده می شود. کمترین میزان جابه جا شدگی این گسله در پهنه ی بایجان ۱۰۰۰ متر برآورد شده است. زیرا به سبب کارکرد گسله، آهکهای سازند الیکا (در شمال) برابر آهکهای سازتد لار(در جنوب) قرار گرفته اند. میزان این جابه جا دشگی بسمت خاور بسرعت کم شده به گونه ای که آهکهای سازند لار (در شمالی) برابر سنگهای سازند تیز کوه (در جنوب) قرار می گیرد. شیب راندگی بایجان نزدیک ۶۰ درجه به سوی شمال است.

راندگی بایجان، گسله ای لرزه زا بوده و به نظر می رسد زمینلرزه ی ۲۵/۳/۱۹۸۳ (mb = 5.2) و ۲۶/۳/۱۹۸۳ (mb=4.5) میلادی بایجان به سبب کاری شدن این گسله روی داده باشد.

گسله ی دامغان (Damghan Fault)

گسله ی کواترنر دامغان که از ۱۰ کیلومتری شمال شهر دامغان می گذرد، برای نخستین بار بوسیله Krinsley (1970)  بعنوان یک گسله ی کواترنر با برشی در رسوبات جوان کواترنر معرفی شد. Krinsley  ۵/۱۴ کیلومتر از این گسله رابرداشت نموده (نقشه ی شماره ۲ در Krinsley 1970)  و سازوکار (مکانیسم) آن را کششی (normal) با شیب به سوی جنوب و فرو افتادن بخش جنوبی عنوان شده است بخش درازتری از اینگسله در برگ زمینشناسی دامغان به مقیاس ۰۰۰ ۱۰۰: ۱ (G.S.I. 1975) بصورت گسله ی کواترنر برداشت شده.

گسله ی دامغان بیش از ۱۰۰ کیلومتر داراز داشته و بخش مستقیم آن در شمال دامغان دارای ۵۳ کیلومتر درازاست پیکر (۱-۴). هر چند سازو کار گسله به دقت روشنت نیست، ولی روشن است که در پهنه ی باختر ده ملا تا شمال تاق، بخش شمالی گسله بالا آمده، و بخش جنوبی آن فرو افتاده است. در شمال تاق و ۳۲ کیلومتری شمال خاوری دامغان بخش جنوبی آن فرو افتاده است. در شمال تاق و ۳۲ کیلومتری شمال خاوری دامغان گسله ی دامغان میان کنگلومرای چینخورده نئوژن پسین (در بخش شمالی) و باد زن آبرفتی کهن و جوان کواترنر (در بخش جنوبی) قرار گرفته است. در این پهنه لایه های تخت سه گوش زیبایی در رسوب های کنگلومرایی نئوژن پسین دیواره گسله، که نشانه ی کاری بودن گسله ی دامغان است دیده می شود.

در شمال خاوری مهماندوست و باختری ده ملا، گسله میان سیلستهای رسی کواترنر دامغان در شمال بادزن آبرفتی جوان کواترنر و یدگر رسوبات دشت (در جنوب) قرار دارد، رسوبات کهن کواترنر دغ، بیشتر رسوبات کناری دغ (marginal playa) بوده که درآن بخشهای دانه درشت آواری نیزدیده می شود در شمال گسله ی دامغان در باختر ده ملا، در این رسوبات کناری دغ سه فرازا دیده می شود.

الف: رسوبات بلند کناری دغ در فرازای ۱۱۱۵-۱۱۵۶ متری،

ب: رسوبات میانه ی کناری دغ در فرازای ۱۰۹۴-۱۱۳۳ متری،

پ: رسوبات پایین کناری دغ در فرازای ۱۱۰۶-۱۱۲۴ متری.

در هرحال جوانترین رسوباتی که بوسیله ی گسله ی دامغان بریده می شوند. رسوبات بادزن های آبرفتی جوان و بنکوه فرسایشی (Pediment) کنونی است.

به نظر می رسد گسله ی دامغان از دو بخش بنیادی خاوری و باختری ساخته شده است. در بخش خاوری گسله (از شمال دامغان تا ده ملا) بلوک شمالی بر پایی داشته و بلوک چنوبی فرو افتاده است (گسله ی فشاری پر شیب با شیب بسوی شمال)، در حالیکه در بخش باختری آن(از شمال دامغان و باختر سیاهکوه و به سوی آهوانو) بلوک شمالی فرو افتاده و بلوک جنوبی برپایی داشته است (گسله ی فشاری با شیب بسوی جنوب، نگاره ی ۱-۴). وجود رویه های تخت سه گوش دردیواره های شمالی گسله ی دامغان، نشاندهنده ی وجود مولفه ی راستالغز، افزون بر مولفه ی شاغولی در جنبش گسله ی دامغان است. با این وجود هیچگونه جابه جا   شده گی راستالغز از بررسی ابراهه های موجود بر روی نگاره های هوایی در درازای گسله ی دامغان هنوز پیدا نشده است (بربریان و قریشی ۱۳۶۷). باتوجه به رژیم زمینساختی چیره در ایرانزمین (Berberian 1981, 1983b)  به نظر می رسد گسله ی دامغان دارای سازو کار فشاری (reverse)  است.

هیچگونه داده ی لرزه خیزی از گسله ی دامغان در دست نیست. ممکنست رویداد زمینلرزه ۹ ژانویه ۱۹۸۲ (که مرکز آن در رو و یا نزدیکی گسله ی شمال دامغان قرار می گیرد). در پیوند با جنبش گسله ی  دامغان باشد. به سبب نبود داده  های مهلرزه ای (macroseismic)  نمیتوان در این مورد تصمیم درستی گرفت

جهت دانلود متن کامل مقاله  ویژگی های زمین شناسی گسل های سمنان کلیک نمایید

   


تهران و زلزله

پنجشنبه 9 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  تهران و زلزله شامل 60 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   تهران و زلزله  می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه:

ایران جزء ده کشور بلاخیز دنیا بوده است در میان کشورهای آسیایی پس از هند، چین و بنگلادش بیشترین آمار را به خود اختصاص داده است. ۴۰ نوع بلای طبیعی در جهان وجود دارد ۳۰ نوع آن متعلق به ایران است ۶۰% تلفات ناشی از حوادث جهان نیز متعلق به کشور ما است.

از ۶۷۸ شهر کشور ۶۶۰ شهر روی خط زلزله و ۲۴ شهر در منطقة پرخطر قرار دارد و تنها ۲% شهرها را خطر کمتری تهدید می کند. میلیاردها تن از ساکنان ۱۰۰ کشور جهان حداقل با یکی از حوادث طبیعی از قبیل زلزله، طوفان، سیل و خشکسالی مواجه هستند. اگر کشورها به خصوص کشورهای در حال توسعه، اقدامات پیش گیرانه برای کاهش خطرات ناشی از حوادث شرکت کنند می توان برای میلیون ها امنیت جانی تهی کرد.

زلزله پدیده ای است که در طول تاریخ بشری بارها انسان را به وحشت انداخته و باعث تخریب شهرها و روستاهای زیادی همراه با تلفات انسانی شدید و داغ‌دار نمودن انسان بوده است با گونه ای که انسان جان خود را در مقابل آن عاجز و درمانده دیده آن را به پدیده های ماوراء الطبیعت و خشم خدایات دانسته است.

در هر صورت این خطر با توجه به سابقة تاریخی تهران و مناطق اطراف و دوره های بازگشت لرزه های بزرگ تهران را تهدید می کند.

 تعریف زلزله:

برای شناخت هر پدیده ای در جهان واقع لازم است ابتدا از آن تعریف مناسب و نسبتاً جامعی داشته باشیم چرا که بدون دانستن تعریفی مناسب از آن نمی توان به کنه پدیده پی برد و آن را به خوبی درک نمود.

مردم عادی در کلامی ساده زلزله را حرکت ناگهانی زمین ناشی از خشم نیروهای ماوراءالطبیعه و خدایان می دانند که بر بندگان عاصی و عصیانگر خود که نافرمانی خدای خود را نموده و مرتکب گناهان زیادی شده اند می دانند.

اگرچه امروزه با گسترش دانش تجربی این تعریف در زمره اباطیل و خرافات قرار گرفته است ولی هنوز در جوامع و مردم کم دانش و جاهل مورد قبول است.

در فرهنگ تک جلدی عمید زلزله را با فتح حروف «ز» و «ل»، یعنی زلزله بر خلاف آنچه در زبان عامه مردم رایج است آورد، و می نویسد «زمین لرزه، لرزش و جنبش شدید و یا خفیف قشر کره زمین که به نقصان درجه حرارت مواد مرکزی و احداث چین خوردگی و فشار و یا در اثر انفجارهای آتش‌فشانی بوقوع می رسد»

در فرهنگ جغرافیا تألیف پریدخت فشارکی و همچنین جغرافیایی تألیف مهدی مؤمنی تعریفی مشابه هم به گونه زیر ارائه شده است:

«جنبش یا تکان پوسته زمین که به صورت طبیعی ناشی از زیر پوسته زمین است گاهی اوقات زلزله باعث تغییراتی در سطح زمین می شود اما اغلب زیان بوجود آمده ناشی از تکان ها فقط محسوس است و ممکن است زلزله بوسیله یک انفجار آتشفشانی بوجود آید. زلزله در حقیقت در بیشتر نواحی امری عادی است و اغلب قبل و یا همزمان با انفجار اتفاق می افتد. اصل زلزله تکتونیکی است و احتمالاً وجود یک شکست لازمه آن است. موجهای زلزله دست کم در سه جهت اتفاق می افتد و در یک مسافت قابل ملاحظه از مکان اصلی بطور جداگانه حس می شوند. هنگامی که زلزله از مکانی می گذرد زمین و ساختمانها می لرزد و به جلو و عقب می روند. بالاترین زیان ناشی از زلزله همیشه در مرکز زلزله یعنی جائی که حرکت بالا و پائین است نیست اما در مکانهایی که موجهایی به صورت مایل به سطح می رسد نزدیک مرکز زلزله باشند دارای بالاترین زیان می باشند یک زلزله شدید معمولاً بوسیله یکسری دیگر از تکانها همراه می شود. زلزله ای که در نزدیک یا زیر دریا اتفاق می افتد سبب حرکات شدید آنها شده و بعضی وقتها امواج بزرگی از آن ناشی می شود و در مسافت زیاد این امواج ادامه پیدا می کنند و گاهگاهی باعث تلفات جبران ناپذیر و مرگ و میر می شوند. طغیان نواحی ساحلی بیشتر از خود زلزله باعث خسارت می شوند در نواحی آتشفشانی زلزله عملاً هر روز اتفاق می افتد به عنوان مثال در هاوائی هر ساله صدها تکان کوچک ثبت می شوند.

در فرهنگ آکسفورد آمده است:

حرکات ناگهانی و شدید سطح زمین

از تعاریف ذکر شده در فوق و منابع دیگر می توان برداشت زیر را نمود

زلزله عبارت از حرکات و ارتعاشات ناگهانی سطح زمین ناشی از شکسته شدن سنگهای پوسته زمین و رها شدن انرژی ذخیره شده در آنها است که در صورت شدت زیاد در مرکز انسانی موجب خسارتها و زیانهای فراوانی می‌شود».

زلزله از یک طرف موجب شکسته شدن و جابجایی بین توده های سنگی پوسته زمین می شود و از طرف دیگر همین جابجائی و شکسته شدن منجر به ایجاد امواج و انتشار در درون زمین می شود. مانند انداختن قطعه سنگی در حوض یا دریاچه که منجر به ایجاد امواجی می شود.

زلزله مانند شکسته شدن قطعه چوب خشک شده ای می ماند که از یکطرف موجب گسیخته شدن چوب و از طرف دیگر موجب انتشار امواج در اطراف خود می شود.

توزیع جغرافیایی زلزله ها

۱-کمبربند چین خورده آلپ هیمالیا: جایی که پوسته آسیا – اروپا به صفحه آفریقا – هند برخورد می کند در کشورهای ایتالیا، یونان، ترکیه، ایران شمال هند و …

۲- کمربند اطراف اقیانوس آرام: جایی که صفحه اقیانوس آرام به صفحه آسیا اروپا – آمریکای جنوبی – استرالیا و امریکای شمالی برخودر می کند. در این ناحیه از کامچاتکا تا هکایدو شدیدترین زلزله ها اتفاق می افتد. عمق کانون زلزله در این منطقه به حدود ۶۰ کیلومتر می رسد و امواج تسونامی در اثر زلزله در این مناطق ایجاد می شود.

۳-کمربند میانی اقیانوس اطلس: جائی که صفحه اقیانوس اطلس در حال گسترش است و این زلزله ی نسبتاً ملایم و آرامش مردم را چندادن بهم نمی‌زند. به استثنای گودالهای اقیانوسی کانون. زمین لرزه ها در عمق ۵۰ کیلومتری پوسته زمین است . در گودالهای اقیانوسی کانون زلزله در عمق ۳۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر مشاهده شده است جائی که به صفجه ای موربی بنام «سطح بنیوف» وجود دارد البته زلزله ها در طول گسل ها تغیر شکل دهنده (جائی که صفحه ها در امتداد هم می لغزند، نیز وجود دارد مثل زلزله ای که در طول گسل سن آندریاس اتفاق افتاد (سان فرانسیسکو ۱۹۰۶)

علل وقوع زلزله

بزرگی یک زلزله بستگی مستقیم به مقدار انرژی دارد که زمان گسیختگی و شکستگی سنگها آزاد می شود. هرچه نیروی ذخیره شده در سنگ در زمان ایجاد گسل بیشتر باشد مقداری انرژی آزاد شده و به همراه آن بزرگی زلزله افزایش خواهد یافت بزرگی زلزله رابطه مستقیمی با مقاومت سنگها نیز دارد هرچه سنگ مقاومتر باشد استرس زیادتری لازم است تا آن را بشکندذ و درنتیجه پس از شکستن انرژی بیشتری آزاد می شود. علت وقوع زلزله تهران وجود گسلهای متعدد است.

جهت دانلود متن کامل مقاله  تهران و زلزله کلیک نمایید

   


زلزله

چهارشنبه 8 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله زلزله شامل 22 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد زلزله می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

چکیده

در این مقاله سعی شده است تا علاوه بر آشنایی دانش آموزان با پدیده ی زلزله و علت و اثرات آن با مهمترین نکات پیشگیری قبل از وقوع ، حفظ ایمنی هنگام وقوع و امداد رسانی پس از وقوع زلزله آشنا شوند. نکات آورده شده تنها منحصر به محیط آموزشی نیستند و دانش آموز با فراگیری آن ها می تواند آموخته های خود را در هر مکان دیگری تعمیم دهد. برای آموزش نکات و تمرینات ، مطالب به زبان ساده و با روش های عملی آسان انتخاب شده اند و دانش آموز می تواند آموخته های خود را در اختیار سایر افراد خانواده قرار دهد و یا شخصاً آن ها را آموزش دهد. اقدامات ایمن سازی را با همکاری آن ها انجام دهد و به اتفاق آن ها تمرینات را به طور دسته جمعی در منزل تکرار کند.

مطالب بخش های مختلف همگی پیرامون موضوع واحد کسب آمادگی در برابر زلزله است و این موضوع در سه مرحله ایمن سازی و تجهیز محیط ، عکس العمل مناسب هنگام وقوع زلزله و امداد رسانی بعد از زلزله بیان شده است.

مقدمه

در کشورهایی که به علت وضعیت لرزه خیزی خود مستعد وقوع زلزله هستند مراکز آموزشی از اماکن مهمی محسوب می شوند که به علت تراکم یکی از آسیب پذیرترین گروه های سنی جامعه ، در معرض آسیب های جدی ، با میزان مجروحین و تلفات زیاد قرار می گیرند. به علاوه احتمال بسیاری وجود دارد که دانش آموزانی که هم اکنون در مناطق زلزله خیز زندگی می کنند در طول زندگی خود یک زلزله شدید را تجربه کنند. این افراد در صورتی خواهند توانست رفتار مناسب از خود نشان دهند که از قبل تحت پوشش آموزش های لازم قرار گرفته باشند. در واقع همان گونه که در دهه کاهش سوانح طبیعی از سوی مجامع بین المللی عنوان گردیده است ، افراد جامعه مانند دولت ها ، باید در جهت حفظ ایمنی خود در برابر پدیده ها آگاه شوند و بکوشند. آگاه سازی در این راستا ، در سنین کودکی و نوجوانی که عادات و باورها در فرد شکل می گیرند بیشترین بازده را در بر خواهد داشت. زیرا همان گونه که هدف تمام آموزش هایی که در این مقاطع سنی خصوصاً از طریق نظام آموزش رسمی ارائه می گردد آشنا ساختن فرد با محیط اطراف (طبیعت و زیستگاه مصنوع دست بشر) و تعامل صحیح با آن هاست ، می توان به دانش آموزان آموخت به همان ترتیب که از مواهب بی شمار طبیعت بهره مند می شوند در مقابل پدیده های خطرآفرین آن بیندیشند و راه های مقابله با آن را بیاموزند.

زلزله چیست؟

بر اساس نظریه ای به نام « تکتونیک صفحه ای » بخش جامد پوسته ی زمین ، از چند قطعه یا صفحه تشکیل شده است. هر کدام از این قطعات بین ۶۰ تا ۱۰۰ کیلومتر ضخامت دارند و مانند توده های یخ بر روی مواد مذاب لایه های درونی زمین حرکت می کنند. برخورد دو صفحه به یکدیگر ، دلیل اصلی وقوع زلزله است. در محل برخورد صفحات ، زمین هیچ وقت آرامش ندارد.

این صفحات در واقع هیچ یک کناره های صاف و صیقلی ندارند. به همین علت نمی توانند بدون اصطکاک از کنار یکدیگر بلغزند و رد شوند. آن ها در کناره های خود ، لبه ها ، تیغه ها ، شکاف ها و پیش آمدگی های عظیمی دارند که به هنگام جابه جایی مثل دندانه های زیپ در هم جفت می شوند ، به این ترتیب هر چند که صفحات به حرکت ادامه می دهند ، کناره های آن ها ساکن می ماند ، زیرا نمی تواند موقعیت خود را تغییر دهد. این روند در طول زمان فشار زیادی را به صفحات وارد می کند و بالاخره روزی می رسد که کناره های صفحه ها دیگر نمی توانند در برابر این فشارهای روزافزون تاب بیاورند. به این ترتیب لبه ها و تیغه های در هم قفل شده می شکند و کناره های صفحه ها ـ دقیقاً با حالت رها شدن یک فنر تحت فشار ـ با تکانی شدید عقب ماندگی حرکت خود را از صفحه ی کامل جبران می کنند. در این حالت زلزله به وجود می آید (بیضایی ، ۱۳۷۴ ، ص ۱۴).

پیش لرزه و پس لرزه

قبل از وقوع یک زلزله بزرگ ، غالباً زمین لرزه های کوچکی که حکایت از فعال شدن منطقه می کند در محل حادث می شود که تا حدودی انرژی های ذخیره شده را رها می سازد. مجموعه این زلزله ها را پیش لرزه می نامند.

البته لازمه وقوع هر زلزله بزرگ وجود پیش لرزه نمی باشد. چه بسا زلزله هایی بسیار شدید که بدون پیش لرزه به وقوع پیوسته اند (مانند زلزله سال ۱۳۵۷ طبس). همچنین زمین لرزه های بزرگ معمولاً با یک لرزه تمام نمی شوند و دامنه لرزه ها به تدریج کاهش یافته و اغلب تعداد تکان های بعدی با شدت کمتر و در فاصله زمانی مختلف (از چند دقیقه تا چند ماه) رخ می دهد. شدیدترین تکان ، لرزه اصلی و تکان های بعدی پس لرزه نامیده می شوند. مثال روشن برای پیش لرزه و پس لرزه در مورد زلزله های ایران ، زلزله دشت بیاض خراسان در سال ۱۳۴۷ می باشد که حدود ۵/۱۳ ساعت قبل از وقوع آن ، پیش لرزه خفیفی در منطقه روی داد و پس لرزه ای نیز در ۱۰ شهریور به فاصله زمانی تقریباً ۲۰ ساعت بعد از وقوع زلزله مخرب اصلی به وقوع پیوست. در اثر این پس زلزله ، شهر فردوس که طی زلزله اصلی آسیب دیده بود ، به کلی ویران شد (سعیدی رضوانی ، ۱۳۷۷ ، ص ۱۶).

لرزه نگار چیست؟

امروزه در بسیاری از مناطق زلزله خیز جهان ، دستگاه هایی به نام « لرزه نگار » استقرار یافته است. این دستگاه های پیچیده ، حرکات ناشی از امواج زلزله را ثبت می کنند. لرزه نگار از یک جرم سنگین ، مثلاً از گلوله ای فولادی تشکیل شده است که به کمک یک فنر یا سیم نازک به پایه ای که روی سطح زمین قرار دارد ، آویزان است. در قسمت تحتانی این گلوله ی آهنی ، قلمی نصب شده که با یک استوانه دوّار در تماس است. وقتی که زمین در اثر زلزله ای ـ حتی خیلی خفیف ـ بلرزد ، نوار کاغذی نیز با این حرکت تکان می خورد و این در حالی است که گلوله ی فولادی بنابر قانون ماند یا اینرسی ، هنوز در جای خود ثابت است. حرکت کاغذ در تماس با قلم متصل به گلوله ، نموداری منحنی را رسم می کند. این نمودار که بر کاغذ استوانه ی دوّار ثبت می شود ، « لرزه نگاشت » نام دارد (بیضایی ، ۱۳۷۴ ، ص ۱۱).

جهت دانلود متن کامل مقاله زلزله کلیک نمایید

   


اثر بلایای طبیعی بر محیط زیست

دوشنبه 6 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  اثر بلایای طبیعی بر محیط زیست شامل 26 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   اثر بلایای طبیعی بر محیط زیست می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

چکیده

تخریب زیستگاه یکی از مهمترین عوامل انقراض و نابودی گونه‌هاست. این تخریب به دو صورت رخ می‌دهد:

الف_ تخریبی که متأسفانه ناشی از فعالیت‌های نادرست و خودخواهانه‌ی انسان‌هاست و بر اساس برآورد IUCN اولین عامل انهدام گونه‌های حیات وحش به حساب می‌آید. (باعث انقراض ۱۲۷ گونه ماهی، ۲۷ دوزیست، ۴۰ خزنده، ۱۰۲ پرنده و ۱۵۳ پستاندار در سال ۱۹۸۰ میلادی و به طور کلی ۳۰% انهدام گونه‌هاست).

ب_ بلایای طبیعی

Shaffer چهار دلیل برای انقراض گونه‌ها بیان می‌کند:

وقایع اتفاقی در زیستگاه
وقایع اتفاقی در دینامیزم جمعیت
بلایای طبیعی
احتمالات ژنتیکی

بلایای طبیعی از طریق اثراتی که بر محیط زیست می‌گذارند، در بیشتر موارد به علت تخریب زیستگاه گونه‌ها و به علت عدم سازگاری گونه‌های زنده‌ مانده با محیط تخریب شده و تغییر یافته‌ی جدید باعث از بین رفتن گونه و حتی انقراض گونه‌ها می شوند.

توفان‌ها، گردبادها، سیل‌ها و … و در کل اقلیم و آب و هوا اثرات غیر مستقیم زیادی روی مرگ و میر یا جمعیت حیات وحش و گونه‌ها دارند، به عنوان مثال روی غذا، آب، انگل‌ها یا جمعیت شکارچیان اثر می‌گذارند. بلایای طبیعی به طور مستقیم می‌تواند یک عامل مرگ و میر باشد. توفان ناگهانی می‌تواند تمام پرندگان مهاجر را از بین ببرد، یا سرمای ناگهانی می‌تواند باعث نابودی بسیاری از جمعیت‌های حیات وحش شود. البته اثرات معمول آب و هوا پیش از آنکه اثرات مخرب داشته باشد می‌تواند باعث از بین بردن مازاد جمعیت شود. به عنوان مثال قرقاول در تراکم متوسط می‌تواند مکان‌های آشیانه‌سازی مناسبی را پیدا کند، اگر جمعیت بیش از اندازه زیاد شود، بعضی از قرقاول‌ها مکان‌های مناسب آشیانه‌سازی را پیدا نکرده و در فضای آزاد و مکان‌های آسیب‌پذیر، جایی که حتی آب و هوای نرمال باعث نابودی تخم‌ها می‌گردد، آشیانه‌سازی می‌کنند…

مقدمه

محیط زیست شامل محیط انسانی و محیط طبیعی است. بررسی اثر بلایای طبیعی بر روی محیط انسانی بطور گسترده و توسط کشورهای مختلف، بالاخص کشورهای بلاخیز مانند ژاپن، چین، امریکا و … صورت گرفته است. متأسفانه بررسی آثار این بلایا بر روی محیط طبیعی به خاطر اهمیت کمتر آن نسبت به محیط انسانی به طور گسترده و کامل صورت نگرفته است.

در این مقاله ضمن معرفی بعضی از بلایای طبیعی به بررسی آثار این بلایا روی محیط طبیعی پرداخته می‌شود. بلایای طبیعی در اغلب موارد به خاطر تغییراتی که در محیط به وجود می‌آورند، باعث از بین رفتن شرایط مناسب محیط زندگی گونه‌های گیاهی و به تبع آن گونه‌های جانوری منطقه می‌شوند، حتی در بعضی مواقع در صورت عدم سازگاری گونه‌ها با شرایط جدید، باعث انقراض گونه‌ها می‌شوند.

توفان‌ها، گردبادها، مواد مذاب آتشفشان‌ها، خاکسترهای ناشی از فعالیت‌های آتشفشان‌ها، از بین رفتن پوشش گیاهی در اثر بیابان‌زایی، خشکسالی، از بین رفتن خاک مناسب بر اثر توفان، سیل، یخ‌زدگی، آتش‌سوزی حاصل از گرمای شدید، خشکسالی، رعد و برق و … و در کل اقلیم و آب و هوا از جنبه های مختلف اثرات غیر مستقیم زیادی بر روی گونه‌های گیاهی، جمعیت حیات وحش و … در یک منطقه می‌باشند. همچنین این عوامل می‌توانند بصورت مستقیم یک عامل مرگ و میر یا افزایش جمعیت در یک منطقه باشند. یک توفان ناگهانی می‌تواند بیشتر پرندگان مهاجر را از بین ببرد.

بلایای طبیعی می‌توانند با از بین بردن رقبای یک گونه یا مساعدتر کردن شرایط باعث رشد و پراکنش جمعیت گونه‌ی دیگر شوند.

هر یک از عناصر جوی به تنهایی می‌توانند بلایای مهمی مانند افزایش دما و گرما زدگی، سرعت‌های زیاد باد و وقوع توفان، بارش های تندری و وقوع تگرگ، یخبندان و سرمازدگی و … را ایجاد کنند. اما بیشترین خسارت جانبی و مالی بر اثر پدیده‌های جوی ترکیبی و خطرات ثانویه ی ناشی از آن‌ها می‌باشد، مانند توفان، رعد و برق و خشکسالی‌ها، سیل، آتش‌سوزی و …

رویدادهای جوی بیشترین خسارت جانبی را در کشورهای کمتر توسعه‌یافته و بیشترین خسارت مالی را در کشورهای بیشتر توسعه یافته ایجاد می‌کنند. در سال‌های اخیر نگرانی دانشمندان در مورد تغییرات اقلیمی ناشی از دخالت‌های بی‌رویه‌ی بشر در طبیعت و افزایش آلودگی‌های جوی بیشتر شده است. افزایش دمای سطح زمین که از نیمه‌ی دوم قرن اخیر شتاب بیشتری به خود گرفته است، معلول عواملی چون افزایش فعالیت‌های صنعتی و تولید روز افزون گازهای گلخانه‌ای است.

برخی از بلایای طبیعی از جمله زمین‌لرزه، نشست و فروریزش زمین، در نقاط جغرافیایی خاص اتفاق می‌افتند. در صورتی که انواع دیگر مثل گسیختگی دامنه‌ای یا جریان سیل ممکن است در هر جایی که شرایط آماده باشد، به وقوع بپیوندد، از فعالیت برخی از آن‌ها می‌توان جلوگیری کرد، ولی وقوع برخی دیگر اجتناب ناپذیر است.

تمام حوادث و بلایای زمین‌شناسی که معمولاً به صورت طبیعی اتفاق می‌افتند، ممکن است بر اثر دخالت انسان نیز ایجاد شوند. در مواردی بزرگی و تواتر رخداد این خطرهای القایی به مراتب بیشتر از حالت طبیعی آن‌هاست. آثار بلایای طبیعی بر محیط زیست معمولاً با شدت‌های متفاوت یکی است:

تغییر و تخریب محیط و در اکثر مواقع از بین رفتن اکوسیستم‌ها و جمعیت‌های موجودات، یا به صورت مستقیم یا با از بین رفتن زیستگاه، منابع غذایی، سرپناه و … .

مهمترین بلایای طبیعی عبارتند از:

سیل

سیل‌ها نتیجه‌ی جریان ناگهانی آب سطحی حاصل از بارش مخصوصاً رگبارند. در مواردی نیز تخریب سدهای طبیعی ایجاد شده بر اثر زمین لغزه‌ها در جلو مسیر آب، یا هجوم آب به ساحل که ناشی از مد بیش از اندازه است، می‌تواند سیل‌های بزرگی را ایجاد نماید. در خلال یا پس از یک بارندگی شدید، مقدار دبی رودخانه به سرعت افزایش یافته و در نتیجه آب از بستر عادی خود سرریز نموده و دشت سیلابی و مناطق اطراف را در بر می‌گیرد. با بررسی دشت سیلابی قدیمی و آبرفت‌های آن، شاید بتوان با درجه‌ای از تقریب، احتمال وقوع و بزرگی سیل‌های آتی منطقه را مشخص کرد. نواحی ساحلی و دره‌ی رودها در اقلیم‌های خشک مستعدترین نقاط برای ایجاد سیل هستند. وقوع یک سیل، رابطه‌ی مستقیم با شرایط توپوگرافی و اقلیمی دارد. البته امروزه به دلیل دخالت‌های بی رویه‌ی انسان در بسیاری نقاط که قبلا سیل نمی‌آمده، طغیان‌های بزرگی مشاهده می‌شود. فعالیت بشر به چند صورت احتمال وقوع سیل را افزایش می‌دهد. از آن جمله می‌توان به ساختمان‌سازی در دشت سیلابی رود که مستلزم اشغال بخش‌هایی از آن است و باعث کاهش ظرفیت طبیعی رود می‌شود، اشاره کرد. به این ترتیب محدوده‌ای از دشت سیلابی که در زمان طغیان زیر آب می‌رود گسترده‌تر می‌گردد.

جهت دانلود متن کامل مقاله  اثر بلایای طبیعی بر محیط زیست کلیک نمایید

   


قنات

شنبه 4 اردیبهشت 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله  قنات شامل 24 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد   قنات می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

چکیده

قنات در پهنه وسیعی از جهان از ژاپن تا شیلی گسترده است اما بزرگترین کانونی که در آن قنات به عنوان اصلی ترین منبع تأمین کننده آب شناخته می شود اطراف کویرهای ایران است. در این منطقه تکنولوژی قنات از هر لحاظ به تکامل رسیده است. در همین منطقه ضعف عوامل تولید، موجب ضعف و کوچکی ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شده است. لذا هیچگاه در این منطقه مالکان و مرتعداران بزرگ به صورت خوانین امکان رشد و ظهورنیافته اند. اگرچه بهره برداری از منابع آب زیرزمینی با این روش شیوه ای بسیار قدیمی است، لکن بدون شک همچنان یکی از بهترین فنون سازگار با اقلیم ایران قلمداد می شود. از سوی دیگر حجم سفره آبهای زیرزمینی در مقایسه با آبهای سطحی و کمیت چشمگیر رشته قنوات موجود، مزیتها و قابلیتهای این شیوه را در مقایسه با دیگر تکنیک ها علی رغم وجود پاره ای معایب آن برجسته کرده است.

دسترسی به آبهای زیرزمینی و به شیوه ای انتقال سنتی آبها به سطح زمین و بهره گیری از آنها خود شگفتی عمومی قناتها است ولی استاد کاران مقنی جهت شناخت، حفر گمانه های مادرچاه، ترازکشی مقدماتی مسیر، حفر کوره ، اندازه گیری تراز شیب، برطرف کردن موانع حفر، دویل زنی، بوکن، سدبندی های زیرزمینی و… از شگفتی های فرا در قنات است.


مقدمه

نیاکان ما در ایران استان با حفر کاریز یا قنات، اقدام به استحصال آب از دل زمین نموده  زندگی را در این وادی پهناور بنیان نهادند و از آن تاریخ تا به امروز شاهد تحولات و دگرگونی هایی در زمینه نحوه حفر و اصول فنی کار، همچنین شیوه های بهره برداری قنات هستیم و تنها در چند دهه اخیر (حدود نیم قرن) است که با ورود تکنولوژی نوین حفر چاه با ابزار مکانیکی- عوامل افت سطح آب در سفره های زیرزمینی فراهم آمد و درنتیجه بسیاری از قنوات دایر به صورت متروکه درآمده و روستاها از آبادی به دور ماند و دیگر چراغ فروزنده زندگی در روستاها، ضیاء و روشنی سابق خود را از دست داد.

حفر قنات گرچه با هدف استحصال آب برای مصارف شرب و کشاورزی و دامپروری صورت می گرفت، اما در کناراین هدف اصلی، هدف دیگر هم که رونق اقتصادی و شکوفایی های صنعتی و توسعه صنایع دستی و بسیاری امور دیگر بوده، تحقق می‌یافته است.

در کنار اهدافی که ذکر شد تقدس و حرمت آب هم از انگیزه های کاوش در دل زمین بوده و این اعتقاد مذهبی قوی که : «هر کس برای موجودات زنده اعم از انسان یا حیوان یا نباتات، آب تأمین و فراهم نماید، دارای اجر و ثواب است» مردمان را به تلاشی مضاعف برای جاری ساختن آب زلال و گوارا بر پهنه زرین کویر وا می داشت و چه بسیارند آبادی هایی که بر اثر پیدایش یک رشته قنات به وجود آمده اند و مالک، همه آبادی را با منابع آب آن، به نام مقدس یکی از پیشوایان دینی وقف نموده و صدقه جاریه و نیکنامی جاویدی از خود گذاشته است.

در حالیکه وجود رودخانه ها و چشمه سارهای پرآب، در بسیاری مناطق، آسودگی خاطر کشاورزان و دامپروران و ساکنان آن حوالی را به دنبال داشت، بودند مردمی که در اوج صلابت و سخت کوشی و در حالیکه سعی داشتند بر همه سختی های طبیعت فایق آیند، دل به آباد کردن بیابانی بی آب و علف نهادند و آستین همت بالا زده و در ریگزارهای خشک و سوزان در دل زمین با پنجه و بیل  کلنگ و هر آنچه در دسترس بود به حفر دالانی تنگ و باریک و مرطوب پرداخته و آب زلال و پاک را از لابلای درز و شکاف سنگها و ریگها به روی زمین آورده و خاک مرده را به مرتعی سیز و خرم و فرح بخش مبدل ساختند. این مردمان بزرگوار در جایی به جدال با طبیعت برخاستند که خاکش و آبش ساکن و راکد بود و نمایشی جاودانه از جدال انسان به خشونت های طاقت فرسای طبیعت در دل کویر به یادگار گذاشتند، حماسه حفر قنات، حماسه ای است برای تبدیل مرگ به زندگی و ممات به حیات.

پیدا کردن قطره  آبی در یک صحرای خوفناک و وحشتناک و برافروختن چراغ سبز و قشنگ زندگی در آن عرصه پدید آوردن شرایطی مهیا برای زندگی ذوحیات، رفع خستگی از تن مقنی سالخورده ای است که همواره در ذهن او یک چیز خطور می‌کرد و آن یافتن آب بوده است. آبی که اهمیت و ارزشی در حد اهمیت خون در رگهای زندگی دارد.

اصولاً ارزش آب برای کویرنشینان و صحرانشینان همیشه بیش از دیگران بوده است. این مردم قدر آب را بهتر و خوبتر از دیگران می دانند زیرا به سختی آن  را می‌یابند و چون کیمیای گمشده ای که پس از یافتن، سخت در آغوش محافظت می‌سپارند، آب را پاس می دارند.

اگر یک نفر در دو قرن پیش، همه زندگی اش را وقف مردم می کرد، آنقدر برایش لذت بخش نبود که بخشی از آب یک قنات را وقف کند. وقف آب و تأسیسات وابسته به آب همچون آب انبار، آسیاب  و…، لذتی وافر برای واقف داشت و هیچ چیز با آن برابری نمی کرد.

مردمی بودند که در ظلمت شب در تاریکی خانه هایشان  می خفتند ولی روغن چراغ خانه خود را برای پیه سوز کنار نهر آب می فرستادند تا استفاده کنندگان از آب، در تاریکی شب به گودالی فرو نیفتند.

و بالاخره مردمی هم که مدیریت امور قنات را عهده دار بودند به این کار افتخار می کردند و حرف خود را حرفه ای مقدس تر از دیگرحرفه ها می دانستند و برای آنها سقایت، امری متبرک و پرفضیلت بود و هرگز در امر توزیع آب ذره ای خلاف و کمی و کاستی پدید نمی آمد. چه ، این عمل را خلاف شرع و خلاف اخلاق حمیده می‌دانستند و معتقد بودند که خیانت در امور قنات، خشکیدن قنات و بی بهره ماندن کشاورزان از آب پاک و گوارا را به دنبال دارد. راستی چه باورهایی پاک و چه اعتقاداتی نورانی.

جهت دانلود متن کامل مقاله  قنات کلیک نمایید

   


قنات

دوشنبه 30 فروردین 1395 نویسنده: نگار موسوی |

پایان نامه  قنات شامل 136 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  قنات می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

مقدمه قنات

 تازه واردی که قدم به فلات ایران ، به مراکش و یاواحه های صحرا(شمال آفریقا) می گذارد با ردیفی از دهانه ها مواجه می شود که مناطق خشک کوهپایه ها را طی می کنند تا به نقطه ای سبز و خرم که همیشه یک روستا و گاه یک شهر است برسند. اگر کنجکاوی به خرج دهد و به بررسی ادامه دهد درخواهد یافت که این سوراخها ، دهانه چاههایی است که سطح زمین را به دهلیزهای زیرزمینی که آب را به روستا می برد و در سطح زمین جاری می سازد ، متصل می کند.

تعریف قنات

 مجموعه ای از چند میله و یک کوره (یا کوره های) زیر زمینی که با شیبی کمتر از شیب سطح زمین، آب موجود در لایه (یا لا یه های) آبدار مناطق مرتفع زمین یا رودخانه ها یا مردابها و برکه ها رابه کمک نیروی ثقل و بدون کاربرد نیروی کشش و هیچ نوع انرژی الکتریکی یا حرارتی با جریان طبیعی جمع آوری میکند و به نقاط پست تر می رساند .

اسامی معادل قنات

در ایران و سایر کشورهای جهان برای قنات بیش از ۲۷ اسم وجود دارد یا به عبارت دیگر،برای نامیدن این شیوه آبیاری بیش از ۲۷ اصطلاح به کار برده می شود

این اسامی درجنوب غربی آسیاعبارتنداز :
قونات ، کنانت ، کونوت ، کانات ، خنات ، خاد ، کنایت ، قنات ، کارز ، کاه ریز ، کاه رز ، کرز ، کاکوریز ، کهریز و چین آوولز .

اسامی معادل قنات در آفریقای شمالی:
فوگارا (فقره) ، فقاره ، فگاره ، مایون ، ایفلی ، نگولا ، ختارا ، خوتارا ، رتارا.

این اسامی در عربستان عبارتند از :
فلج ، افلج ، فلج .

شمای قنات

در بعضی از منابع اشکال متنوعی از قنات ترسیم شده است،گرچه نویسندگان این منابع در اصول و در به تصویر کشیدن مکانیسم قنات با هم تؤافق دارند،ولی در نام گذاری و تشریح اجزای آن سلیقه های گوناگونی را عرضه کرده اند.برش طولی یک قنات را در شکل زیر مشاهده می کنیم.این تصویر با استفاده از اشکال منابع فوق الذکر و تلفیق آنها با همدیگر به وجود آمده است.

 طبق نظر هانری گوبلو قنات در حدود ۸۰۰ ق.م در شمال غربی ایران در مرکز ترکیه فعلی توسط معدنچیان برای استخراج آب معادن حفر گردید . این تکنیک کم کم مورد استفاده کشاورزان واقع شد و به سراسر فلات ایران گسترش یافت.در حدود ۵۲۵ ق.م توسط ایرانیان به عمان و مسقط و شبه جزیره عربستان منتقل شد.حدود ۵۰۰ ق.م توسط لشکرکشیهای ایرانیان این فن در مصر رواج یافت . با گسترش اسلام ، شمال آفریقا با قنات آشنا شد و قنات یافوگا در حدود ۷۵۰ میلادی توسط مسلمین در شهر مادرید پایتخت اسپانیا دایر گردید. در سال ۱۵۲۰ اسپانیایی ها حفر قنات را در مکزیک آغاز کردند و از آنجا این تکنیک به لس آنجلس برده شد. در سال ۱۵۴۰ شهر پیکا در شیلی صاحب قنات گردید. گسترش قنات در شرق نیز قدمت طولانی دارد.

توزیع جغرافیایی قنات در جهان

محققان و نویسندگان ، وجود قنات را در بیش از ۳۴ کشور جهان تأیید کرده اند و بعضی از آنها درباره تعدادی از قنوات مطالب مشروحی نگاشته اندکه تنها به ذکر اسامی قاره ها و کشورهایی که وجود قنات در آنها گزارش شده است ، اکتفا می شود .

قاره آسیا :
در کشورهای اردن ، افغانستان ، امارات متحده عربی (شیخ نشین ابوظبی) ، بحرین ، پاکستان ، ترکیه، جمهوری خلق چین (ترکستان شرقی یا شین جیانگ) ، سوریه،ترکستان روسیه ، عراق ، عربستان ، عمان ، فلسطین ، کامبوج ، هندوستان و یمن قنات وجود دارد .

قاره آفریقا :
در کشورهای الجزایر، تونس ، صحرا ، لیبی ، مراکش و مصر قنات وجود دارد .

قاره اروپا :
در کشورهای آلمان ، انگلستان ، اسپانیا، ایتالیا، چکسلواکی ، قبرس و فرانسه قنات وجود دارد .

قاره آمریکا :
در کشورهای پرو ، شیلی و مکزیک قنات وجود دارد .

توزیع جغرافیایی قنات در ایران

در تمام استان ها قنات وجود داشته ولی تعداد آنها در مناطق خشک و کویری بیشتر است که معروف ترین آنها عبارتند از :

استان خراسان: قنات بیدخت ، قنات صالح آباد ، قنات کیخسرو و قنات سناباد .

استان کرمان : قنات حشوئی ، قنات کرمان ، قنات ماهون ، قنات پای کم ، قنات رشیدی ، قنات سبحان آباد ، قنات گردون و قنات جوپار .

استان یزد : قنات اشکذر ، قنات مهدی آباد رستاق ، قنات مهدی آباد حومه ، قنات دولت آباد یزد ، قنات جلال آباد ، قنات صدر آباد ، قنات حسن آباد مهریز و قنات یعقوبی .

استان آذربایجان شرقی : قنات داغ چشمه، قنات وکیل ، قنات چشمه حمام، قنات حسن آباد ، قنات بره خونی ممقان، قنات کلانتر، قنات چوب سیخ ، قنات چهرم و قنات کربلایی محمد .

استان اصفهان : قنات ارونه اردستان ، و قنات دو طبقه مون اردستان .

جهت دانلود متن کامل پایان نامه  قنات کلیک نمایید

   


قنات میراث فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی

یکشنبه 29 فروردین 1395 نویسنده: نگار موسوی |

مقاله قنات میراث فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی  شامل 38 صفحه به صورت فایل ورد و قابل ویرایش می باشد که یکی از تحقیق های جامع و کامل در مورد  قنات میراث فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی می باشد و دارای منابع معتبر می باشد

هدف

هدف عمده از تهیه و نگارش این مقاله ارائه خلاصه مطالبی پیرامون میراث ارزشمند قنات و کاریز می‌باشد که در تمامی زمینه‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی تأثیر فراوان گذارده و زمینه‌های رشد و توسعه میهن عزیزمان را در سال‌ها و دوره‌های گوناگون فراهم نموده است. به استناد مدارک به‌دست آمده این میراث از ماقبل تاریخ یار و یاور مردمان ایران باستان و چه بسا مردمان جهان بوده که باعث خودکفایی این مردمان سخت‌کوش و مبتکر گردیده و نیاز اصلی آن‌ها، آب را تأمین نموده است و لازمه‌ی حیات آن‌ها را فراهم نموده است.

چکیده

قنات، آیا تا به حال اندیشیده‌اید که تاریخچه‌ی پیدایش قنات به چه دورانی مربوط می‌شود؟ چگونه به طراحی و اجرا گذارده شده است؟ و سؤالاتی از این قبیل. از این رو در این مقاله سعی شده تا با ارائه مطالبی پیرامون این میراث بسیار ارزشمند ایران باستان که زمینه‌های رشد و توسعه کشورمان را فراهم آورده یادی از آن به خاطر آوریم و با تکیه بر نتایج معنوی قنات همچون تلاش، پشتکاری، آینده‌نگری و از همه فراتر امید ما نیز همانند پیشینیان خود با استفاده از امکانات محدود یا وسیع خود در توسعه‌ی میهنمان و ارائه خدماتی نادر به جهان بکوشیم.

به کانال زیرزمینی حفر شده جهت تأمین آب شیرین برای مصارف کشاورزی، انسانی و دامی که با انتقال آن به سطح زمین قابل استفاده خواهد بود را در ایران و آسیای مرکزی قنات یا کاریز و در کشورهای عربی فقره گویند. قنات‌ها در گذشته از کاربرد وسیعی برخوردار بوده، اما با گذشت زمان و ایجاد لوله‌کشی‌ها در اکثر مناطق جهان از کاربرد آن‌ها کاسته شده و مردم به استفاده از روش‎های جدید مانند آب لوله‌کشی‌ها گرویده‌اند. با این وجود، می‌توان از قنات‌ها و دیگر آثار در صنعت گردشگری استفاده نمود که درآمد به سزایی برای هر کشوری پیش رو دارد.


۱-۱- مقدمه

کانال زیرزمینی حفر شده توسط انسان که جهت جمع‌آوری آب شیرین و انتقال آن به سطح زمین برای مصارف کشاورزی، انسانی و دامی ایجاد شده است را در ایران و آسیای میانه قنات یا کاریز و در کشورهای عربی فقره می‌گویند. کاریز کلمه‌ای پارسی و قنات کلمه پارسی معرب شده است. قنات را در لغت عده‌ای به معنای نیزه و جمع آن، قنوات، قنیات و قنی ترجمه کرده‌اند که بعدها، به معنای کانال و مجرای آن و معادل کاریز به کار رفته است؛ عده‌ای نیز آن را از کلمه پهلوی کانیکه برگرفته از کانال و فعل کن و کندن می‌‌دانند که به زبان عربی رفته و معرب شده است. این کلمه در زبان آکدی و آشوری به شکل قانو، در عبری به صورت قنا و قانو و در لاتین، به صورت کانال دیده می‌شود و در زبان پهلوی نیز به شکل کهس به کار رفته است و معادل فارسی امروزی آن، کلمه کاریز و کهریز است.

بسیاری از فلاسفه و جغرافی‌نویسان اروپایی باستان از ۲۶۰۰ سال قبل تاکنون تا مورخین مسلمان و سیاحان یکصد سال اخیر به کاریز و قنات در ایران اشاره کرده‌اند. اسامی برخی از آن‌ها به شرح زیر می‌باشد:

تالس ملیتیThales Melitus  (۵۴۶-۶۴۰ قبل از میلاد)، آناکسی ماندرAnaximender  (۵۴۶-۶۴۰ قبل از میلاد)، فیثاغورس Pythagoras (509-608 قبل از میلاد)، کوسماس ایندیکوپلیوس (۵۰۰-۵۳۵ قبل از میلاد)، هکاتوسHecataus  (۵۰۰ قبل از میلاد)، نیارکوس دریاسالار یونانی ( ۲۴۲-۳۲۵ قبل از میلاد) که سواحل مکران و هرمز تا رود فرات را مورد بازدید قرار داده است، هردوتHerodotus  (۴۲۰-۴۸۶ قبل از میلاد)،Ptolemy Quintus Claudius معروف به بطلیموس (۲۷۰-۳۳۰ قبل از میلاد) ریاضیدان و ستاره‌شناس قرن دوم قبل از میلاد در کتاب جغرافیای جهان که دارای ۲۷ نقشه بوده است، کتزیاس (۳۸۰-۴۴۵ قبل از میلاد)، گزنفن (۳۵۲-۴۳۰)، ایراتوستین Eratosthenes (187-276 قبل از میلاد)، استرابون پدر جغرافیا (قرن اول میلادی)، گوئینوس کورتوس روفوس Curticus Rufus تاریخ‌نویس رومی قرن اول میلادی در شرح حال زندگی اسکندر، آریانوس Flavius Arrianus تاریخ‌نگار یونانی سده دوم میلادی در کتاب آنابازیس، نویسنده و مورخ رومی پومپونیوس ملا ۴۳ میلادی، دیسئارکوس (۲۸۵-۳۲۵ قبل از میلاد)، هیپارکوس جغرافی‌نگار سده دوم قبل از میلاد، آریان (۹۸-۱۷۱ میلادی)، عیسوب اوسیوس (۲۶۳-۳۴۰ میلادی) که به پدر تاریخ عیسوی معروف است، آگاتانژ (۳۳۰-۲۲۶) تاریخ‌نگار ارمنی، موسی خورن مورخ سده ۵ میلادی در کتاب مارکوارت یا ایرانشهر و کراتس مالوسی دانشمند سده دوم قبل از میلاد، پلیبیوس (جغرافیانویس یونانی قرن دوم قبل از میلاد)، پوزیدوینوس جغرافیانگار سوری (۱۵-۱۳۵ قبل از میلاد)، واسکودوگاما، مارکوپلو، اچ .بی وگانH.B.Vgan ، سی.ای.بیدولف C.E.Biddulph، پیتر دو لاوابه ایتالیایی، سرتوماس هربرت انگلیس، کارستن نیبور، گامب فر، هئیت اوزلی، سر کربنز، لیو الکساندر، بی.توماسB.Thomas ، فیلبیH.ST.Philby ، آلفونس گابریل در کتاب عبور از صحاری ایران Duerch Persiens Wuesten، ژ.آ.اولیویه، دوپره، کوست و فلاندین همگی در کتب و یادداشت‌های سفر خود به قنات‌های ایران اشاره کرده‌اند.

از میان مورخین مسلمان نیز می‌توان به ابن خردادبه خراسانی (۲۱۱-۳۰۰ قمری)، ابن فقیه همدانی (۲۷۹ قمری)، استخری (۳۴۰ قمری)، مسعودی، ابن مطهر مقدسی (۳۵۵ قمری)، بیرونی، ابن حوقل (۳۶۷ قمری)، مقدسی (۳۷۵ قمری)، ناصر خسرو (وفات ۴۴۸ قمری)، ابوعبدالله محمود قزوینی (۶۸۲ قمری)، شرف‌الزمان طاهر مروزی (۵۱۴ قمری)، شمس‌الدین دمشقی (۷۲۷ قمری)، مستوفی قزوینی (۷۴۰ قمری)، قدامه بن جعفر (۲۶۶ قمری)، ابن یعقوب (۲۳۲-۳۳۴ قمری)، ابن فقیه (۲۹۰ قمری)، ابن رسته (۲۹۰ قمری)، سهراب سده سوم قمری، شهریار رامهرمزی (۳۴۲ قمری)، ابن بلخی (۵۰۰ قمری)، ابن ادریس (۵۴۸ قمری)، بکران خراسانی، یاقوت حموی (۶۲۳ قمری)، قزوینی (۶۷۴ قمری)، ابوالفداء (۷۲۱ قمری)، النوبری (۷۳۳ قمری)، عطاملک جوینی در عهد مغولان حاجی خلیفه (چلبی) مورخ ترک (۱۰۶۷ قمری)، محمد ابراهیم کازرونی، رضا قلی خان هدایت، اعتمادالسلطنه، لسان‌الملک و جرجی زیدان همگی در کتب و یادداشت‌های سفر خود به قنات‌های ایران اشاره نموده‌‌اند که نشانگر اهمیت قنات‌ها در تمام ادوار گذشته تمدن بشر می‌باشد.

بسیاری از پژوهشگران تاریخ حفر قنات را به دوره هخامنشی نسبت می‌دهند. علت این است که از دوره ماقبل هخامنشی سنگ‌نبشته‌های اندکی باقی مانده و چون سند مکتوب از ماقبل این دوره وجود ندارد این دوره را به غلط دوره ماقبل تاریخ می‌دانند، در حالی که علم باستان‌شناسی، مردم‌شناسی و زبان‌شناسی رازهای نهفته زیادی را از دوران ماقبل تاریخ برای انسان آشکار نموده است.

جهت دانلود متن کامل نقاله قنات میراث فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی کلیک نمایید

   


درباره وبلاگ


آخرین پستها


نویسندگان


آمار وبلاگ

کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :